Чечме айылынын жана аты окшош булактын тарыхы XII–XIV кылымдарга барып такалат. Ошол кезде Айдаркен өрөөнүнүн жанында жашаган уруулар бул жерлерди малды кыштоодон жайлоого айдап, андан ары Алай тарапка өткөрүүдө токтоп өтүүчү жай катары пайдаланышкан. Мындан тышкары, башка уруулардын байлары малды бийик тоо жайыттарына жөнөтүүнүн алдында бул жерде бир сутка токтошкон.
Булакка ээлик кылуунун келип чыгышы
Уламыштардын бирине ылайык, булакка ээлик кылуу укугу малчы менен болгон окуядан кийин бекемделген. Башка уруунун малчысы сууга түшүп кеткен кочкорду алып чыгууга аракет кылып, чапаны жаныбардын мүйүзүнө илинип калып, чыга албай чөгүп кеткен. Бул тууралуу үйүрдүн ээси бай иликтеп билип, күнөөнү Жоокесек уруусуна таңып, адамдын өлүмү үчүн кун төлөөнү талап кылган.
Хандыктын казыначысы малчынын өмүрүн жогору баалагандыктан, бакубат бийлер болгон Жоокесек уруусунун ата-бабалары белгиленген кунду төлөшкөн. Кун төлөнгөндөн кийин алар Чечме булагы толугу менен өздөрүнүн ээлигине өтөт деп жарыялашкан. Ошол кезде Жоокесек уруусунун бийи Кожомжар бий же анын уулу Жоогачты бий болгону айтылат.
Тарыхый жана маданий эскерүүлөр
Жергиликтүү тургун Сыдыкбек Камалов бул жерлерде атактуу Курманжан датка өзүнүн күзөтчүлөрү менен токтоп, миң башы ата-бабалар менен эс алуу жана конок алуу үчүн жолугушканын белгилеген.
Бүгүнкү күндө булакта ата-бабаларды эскерүүгө арналган ырым-жырымдар өткөрүлөт.
