Көптөгөн турмуш-тиричилик буюмдарындагы химиялык заттар адамдын ден соолугуна жана курчап турган чөйрөгө өсүп бара жаткан коркунуч келтирүүдө. БУТтын Айлана-чөйрөнү коргоо программасынын (ЮНЕП) жана Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун (ДСС) жаңы отчетуна ылайык, бул кошулмалар организмдин гормоналдык системасынын ишине кийлигишүүгө жөндөмдүү.

Кооптуу заттар кайда табылат

Потенциалдуу кооптуу компоненттер адамдар күн сайын байланышта болгон товарлардын кеңири спектринде болушу мүмкүн. Аларга төмөнкүлөр кирет:

  • тамак-аш таңгактары
  • косметикалык каражаттар
  • оюнчуктар
  • кийимдер
  • дары-дармектер

Эксперттер мындай заттар канды, эне сүтүн жана пуповина канды табылып жатканын белгилешет. Бала төрөлгөнгө чейинки организмге тийген таасир өзгөчө тынчсызданууну жаратат, бул мээнин өнүгүүсү, боюнун өсүшү жана репродуктивдик ден соолугу үчүн узак мөөнөттүү кесепеттерге алып келиши мүмкүн.

Организм жана жаратылыш үчүн кесепеттер

Бул заттар адамдарда да, жапайы жаныбарларда да өнүгүү жана көбөйүүдөн баштап, зат алмашуу жана жүрүм-турумга чейинки көптөгөн маанилүү функцияларды жөнгө салуучу гормондордун ишин бузушу мүмкүн. Кесепеттер узак мөөнөттүү, ал эми айрым учурларда — кайтарылгыс болушу мүмкүн
Шейла Аггарвал-Хан, ЮНЕПтин өнөр жай жана экономика бөлүмүнүн директору

Отчетто эндокриндик системаны бузуучу химиялык заттар зат алмашуу жана жүрүм-турумду кошкондо, жашоо үчүн маанилүү процесстерге таасир этери белгиленет. Ошону менен бирге, иштеп жаткан жөнгө салуу нормалары калкты коргоо үчүн фрагментардуу жана жетишсиз деп табылган.

Реформалардын зарылчылыгы

БУТтун эки бөлүмү бул заттардын таралышына жооптуу тармактарды реформалоо үчүн тез арада эл аралык аракеттерди көрүүгө чакырышты. Уюмда өндүрүүчүлөр коопсуз химиялык компоненттерди тандап алуу менен коопсуздукту камсыз кылуу үчүн эң чоң мүмкүнчүлүктөргө ээ экени белгиленди.