Атактуу Ысык-Көл курортунун тарыхы шаар статусун алгандыгынын 50 жылдыгын белгилеп жаткан Чолпон-Атанын өнүгүшү менен байланыштуу. Бирок бул жердеги курорттук жашоонун тамыры тереңирээк жана ал шаар түзүүчү ишкананын пайда болушу менен тыгыз байланыштуу.
Курорттук жолдун башталышы: айылдан заводго
Өткөн кылымдын башында Чолпон-Ата жайгашкан аймакта, жергиликтүү уламаларга ылайык, болжол менен 15 үй-бүлөдөн турган чакан айыл болгон. Бурулуш учур 1926-жылы, бул жерге Биринчи Атчан армиянын полк командири болгон Леонид Рапопорт келгенде башталган. Ал мамлекеттик № 54 жылкы заводун негиздеп, бул жергиликтүү тургундарды жумуш, турак жай жана инфраструктура менен камсыз кылган.
Кийинчерээк жумушчулар азыркы Бактуу-Долоноттогу заводдун биринчи бөлүмүнө алып барган узундугу болжол менен 5 километр болгон атактуу терек аллеясын тургузушкан. Так 1930-жылдары заводдун алдында балдардын кургак учугу боюнча дарылоочу биринчи санаторий мекемеси ачылып, шаардын курорттук тарыхына башат болгон. Экономисттер мындай ишкана шаар, жолдор жана жумуш орундарын өз айланасында калыптандыргандыктан, алтын (якордук) ишкана болуп саналат деп белгилешет.
Ысык-Көл бүткүл союздук саламаттык сактоо мекемеси катары
Улуу Ата Мекендик согуштан кийин Ысык-Көл Советтер Союзунун белгилүү саламаттык сактоо мекемелеринин бирине айланган. Жапондук JICA агенттигинин баалоосу боюнча, совет мезгилинде көлгө жылына болжол менен 1,5 миллион адам келип турган. Система бирдиктүү план боюнча иштеп, санаторийлер министрликтер, профсоюздар жана союздук республикалар тарабынан курулган, мында Казакстан жана башка республикалар Ысык-Көлдө өздөрүнүн саламаттык сактоо мекемелерине ээ болушкан.
- 1926-жылы шаар түзүүчү № 54 жылкы заводун түзүү
- 1930-жылдары балдардын кургак учугу боюнча дарылоочу биринчи санаторийдин ачылышы
- Совет мезгилинде жылына болжол менен 1,5 миллион адамдын келиши
