Ак-Түздөгү тоо казуу өнөр жайынын өнүгүүсү металлды эритүүнүн байыркы ыкмаларынан ири масштабдуу өнөр жай өздөштүрүүсүнө чейинки жолду басып өттү. Бул региондогу алгачкы жумушчулар өтө катаал турмуштук шарттарга туш болушкан: алар боз үйлөрдө жана үңкүрлөрдө жашап, түнкүсүн карышкырлардын үрүшүн угушкан.
Байыркы издерден илимий экспедицияларга чейин
Ак-Түз кени X–XI кылымдарда эле белгилүү болгон, бул табылган байыркы казуулардын издери менен далилденет. Бирок аймакты системалуу изилдөө XX кылымдын башында гана башталган. 1912-жылы жергиликтүү аңчы К. Мамырканов байыркы шурфту таап алган, бул изилдөөчүлөрдүн көңүлүн бурган.
- X–XI кылымдар
байыркы казуулардын жана металл эритүүнүн бар болгон мезгили
- 1912-жыл
аңчы К. Мамырканов тарабынан байыркы шурфтын табылышы
- 1913–1914-жылдар
Берг жетекчилиги астында гидрологиялык экспедициянын келүүсү
Эрдиктүү эмгектин эси
Конуштун маанилүүлүгү жана анын тургундарынын согуш жылдарындагы жеңишке кошкон салымы жөнүндө «Түндүк Кыргызстандын тоо-кен ишканаларынын тарыхы» китебинин автору Александр Косяков айткан. Ал Кыргыз тоо-металлургия комбинатынын мурунку кызматкери В.В. Моисеев менен бирге фронтту зарыл болгон ресурстар менен камсыз кылган ата-бабалардын эмгек подвигин документке киргизген.
