Америкалык Борбордук Азия университетинин Тянь-Шань аналитикалык борборунун адам укуктары жана миграция боюнча долбоорлордун координатору Татьяна Злобина «Кыргызстанда калкты карытуу жана кедейлик» аттуу изилдөөнү Бишкек шаарында тааныштырды.

Өмүр узундугундагы айырмачылык

Изилдөөлөргө таянсак, 2025-жылы аялдардын орточо өмүр узундугу 76,9 жылды, ал эми эркектердики 68,7 жылды түзөт. Бул көрсөткүчтөр ортосундагы айырма 8,2 жылга жетет. Ал эми 2020-жылдан бери эки жыныс үчүн тең өмүр узундугунун көрсөткүчү 0,9 жылга өскөн.

Өмүр узундугунун көрсөткүчтөрү

76,9аялдардын өмүр узундугу (жыл)
68,7эркектердин өмүр узундугу (жыл)
8,2жыныстар арасындагы айырма (жыл)

Эмгекке жарамсыз курактагы калктын түзүмү

Эмгекке жарамсыз курактагы калкты аялдардын саны болжол менен үчтөн эки бөлүгүн түзөт. Бул негизги себеп катары аялдардын эрте пенсияга чыгышы (58 жашта, ал эми эркектер 63 жашта) жана эркектердин өлүм көрсөткүчүнүн жогорулугу аталып келет.

2026-жылдын башындагы көрсөткүчтөр

493 000эмгекке жарамсыз аялдар
244 000эмгекке жарамсыз эркектер

Шаар жана айылдагы жашоо шарттары

Кыргызстандын карыган адамдарынын көпчүлүгү (54,7%) айыл жерлеринде жашашат. Бирок жалпы калктын ичиндеги карылардын үлүшү шаарларда жогорураак — 10,5%га каршы айылдарда 9%.

2025-жылы шаардагы карылардын үлүшүнүн 45,3%га чейин өсүшү административдик-аймактык реформа менен байланыштуу. Бул реформанын алкагында Бишкек жана Ош шаарларына шаар четиндеги айылдар кошулган.