Учурда Кыргызстанда энергетикалык ичимдиктерди жөнгө салуунун эки негизги концепциясы каралууда. Президент Садыр Жапаровдун тапшырмасы боюнча Министрлер кабинетине мындай ичимдиктерди өндүрүүгө жана импорттоого толук тыюу салуу маселесин карап чыгуу тапшырылды. Ошону менен катар Жогорку Кеңештин депутаты Эрулан Кокулов энергетиктерди 18 жашка толо элек адамдарга сатууну чектөөнү сунуштады.
Керектөө жана экономикалык кесепеттер
Эки демилге тең энергетикалык ичимдиктерди үзгүлтүксүз ичүүнүн жарандардын ден соолугуна тийгизген кесепеттерине байланыштуу тынчсыздануунун күчөшүнөн улам келип чыккан. Алдын ала маалыматтарга ылайык, 2025-жылы кыргызстандыктар 54 миллион 199 миң литр энергетикалык ичимдик ичишкен, бул болжол менен 129 миллион банкага барабар. 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча керектөө 36 миллион 83 миң литрге, же болжол менен 85,9 миллион банкага жеткен.
Бийликтердин позициялары жана мыйзамдык сунуштар
Президенттин болжолу боюнча, толук тыюу киргизилген учурда бюджет жыл сайын болжол менен 1,5 миллиард сомго зыян тартышы мүмкүн. Бирок президент Садыр Жапаров калктын ден соолугу артыкчылыктуу болушу керектигин баса белгилеп: «Улуттун, жарандардын жана келечек муундардын ден соолугу акча менен өлчөнбөшү керек» — деп билдирди. Мыйзамдык өзгөртүүлөрдүн алкагында Эрулан Кокуловдун долбоору энергетиктерди 18 жашка толо элек адамдарга сатууга, анын ичинде интернет аркылуу сатуу жана жеткирүү кызматтарына тыюу салууну карайт. Бул тыюуну бузганы үчүн 10 миңден 35 миң сомго чейин айып пул, ал эми кайталап бузган учурда 55 миң сомго чейин айып пул каралган.
Бийликтердин алдындагы маселе
Ушуга байланыштуу мамлекеттик органдардын алдында мындан аркы жолду тандоо маселеси турат: толук тыюу киргизүү керекпи же жашы жете электерге сатууну чектеп, жарандардын мүмкүн болуучу тобокелдиктер жөнүндө маалымдуулугун жогорулатуу менен көзөмөлдү күчөтүү жетиштүүбү.
- Президенттин демилгеси: өндүрүүгө жана импорттоого толук тыюу салууну карап чыгуу.
- Депутаттын демилгеси: интернет жана жеткирүү каналдарын кошкондо жашы жете электерге сатууга тыюу салуу.
