Кыргызстанда көмүрдү автоунаа транспорту менен чыгарууга алты айлык тыюу салууну киргизүү мүмкүнчүлүгү каралууда. Министрлер Кабинетинин «Көмүр ташуунун айрым маселелери жөнүндө» ушул токтом долбоору Энергетика министрлиги тарабынан коомдук талкууга чыгарылды.

Чектөөлөр жана тыюудан өзгөчөлүктөр

Тыюу ЕАЭБ ТИФ ЭТИнин 2701 жана 2702 коддору боюнча көмүргө тиешелүү болот. Ошол эле учурда эки автомобиль өткөрүү пункту үчүн өзгөчөлүктөр каралган: «Иркештам-автожол» жана «Торугарт-автожол». Мындан тышкары, «Кыргызкомур» ААК ушул чектөөдөн бошотулуп, мамлекеттик чек арадагы каалаган өткөрүү пункттары аркылуу көмүрдү автоунаа транспорту менен чыгаруу укугун сактап калат.

Чектөөлөрдү киргизүүнүн максаттары

Иштеп чыгуучулардын маалыматы боюнча, ушундай тыюу салууну киргизүү Кыргыз Республикасынын энергетикалык коопсуздугун камсыздоо жана ички рыноктун муктаждыктарын артыкчылыктуу канааттандыруу үчүн зарыл. Негизги максаттарга катуу отун тартыштыгынын алдын алуу, көмүр баасынын өсүшүн кармоо жана контрабандага тоскоолдук кылуу кирет.

«Кыргызкомур» ишмердүүлүгү жөнүндө негиздеме-маалымат боюнча (2026-жылдын январы-октябры)

539миң тонна көмүр (экспорт)
3млрд сом (түшүм)
126,5млн сом (таза пайда)

Мурда кабыл алынган көмүрдү экспортко чыгарууну мамлекеттик жөнгө салуунун ушуга окшош чаралары өз маанилүүлүгүн көрсөтүп келген, мисалы, 2026-жылы аларды колдонуу көмүр тартыштыгын, анын ичинде альтернативалуу отун түрлөрүнө жетүү мүмкүнчүлүгү чектелген аймактарда да болтурбоого жардам берген.

Контекст

Жаңы документ күчүнө кирген учурда Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 20-июнундагы №430 «Көмүр ташуунун айрым маселелери жөнүндө» токтому өз күчүн жоготот. Бул маселени жөнгө сала турган токтом расмий жарыялангандан үч күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.