Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 158

Бишкектеги «Энесай-1» турак жай куралынын тургундарынын арасында жылуулук насостарынын артыкчылыктары жана аларды орнотуу үчүн мамлекеттик арзандатуу кредитин алуу шарттары боюнча маалыматтык жолугушуу өткөрүлгөн. Адистерлердин маалыматы боюнча, тургундарга 6% пайыздык чен менен 1 миллион сомго чейин кредит алуу мүмкүнчүлүгү айтылган.

Кыргыз Республикасынын мамлекеттик активдерди башкаруу агенттиги (ММКК) 2025-жылга карата Эсептик палата тарабынан жүргүзүлгөн аудиттин жыйынтыгы боюнча өз пикирин билдирди. Отчетто агенттинин иши боюнча кемчиликтер аныкталган.

Мамлекеттик мүлк башкаруу агенттиги (ММБА) эсептик палатанын аудитинин жыйынтыгын жарыялап, 336,7 млн сом өлчөмүндөгү каржылык бузуулар аныкталганын билдирди. Бузуулардын көпчүлүгү мамлекеттик мүлкүн ижарага берүү жана мамлекеттик ишканалардын эсепке кириши менен байланыштуу болгон.

Жогорку Кеңештин депутаттарынын суроосу боюнча, Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигинин төрагасынын орунダル насыясы Жибек Дуйшеева маалымат берди. Анын айтымыша, ММВД кызматкерлеринин пенсияларын көтөрүү 1-декабрдан башталып, Президенттин буйругу менен ишке киргизилиши пландалып жатат.

Финансы министринин билдирүүсүнө ылаййк, жер салыгы боюнча айылдык бюджеттерге 345 млн сом өлчөмүндө компенсация 2030 жылга чейин сакталат. Бирок, транспорт салыгы боюнча компенсация токтотулуп, киреше салыгы 2026 жылдан тартып толугу менен жергиликтүү бюджеттерге которулат.

Финансы министрлигинин визардтеринин заместителинин билдирүүсүнө ылайык, 2027-жылы саламаттык сактоо тармагы үчүн республикалык бюджеттен 71,6 млрд сом каралган. Бул маалыматтар 2027-жыл, ошондой эле 2028-2029-жылдардын пландаштырылган мезгилге карата бюджет долбоорун пикир келишүү боюнча комитеттин жыйынында берилген.

Академиянын биотехнология институту директору Акрам Мадумаров жер жарабыты тармагы үчүн өз алдынча иштелип чыккан препараттарды иштеп чыгууга жана өндүрүүгө кошумча 100 миллион сом каражат бөлүп берүүнү суранып жатат. Мадумаровдун айтымыша, илимдик изилдөөлөрдү өнөр жайга киргизүүдө учурда көйгөйлөр жаралууда, ошондуктан институт өз базасында коммерциялоого багытталган планы бар.

Финансы министри Руслан Суйналиевдин маалыматы боюнча, мамлекеттик карызды обслужирлөө чыгымдарынын эң жогорку деңгээли 2028-жылына туура келет. Бул кырдаал сырткы жана ички насыялар боюнча төлөмдөрдүн графиги менен байланыштуу.

Кыргызстан финансы министри Руслан Суйналиев республикалык бюджет боюнча болжолду сунуштады. Анын маалыматы боюнча, салык кирешелери 2029-жылга чейин 780 млрд сомго чейин жогорулай турганы күтүлүүдө

Финансы министрлигинин маалыматы боюнча, 2027-жылы билим берүү тармагына республикалык бюджеттен 127,2 млрд сом каралган. Бу маалымат Жогорку Кеңештин билим берүү, илим жана маданият боюнча комитетинин жыйынында берилген.

Экономика министрлиги Кыргызстандын мамлекеттик боор буюмдарынын ээлерине проценттик киреше жана боор буюмдарынын наркынын өсүшү боюнча пайдадан салык төлөөнүнөн бошотууну камтый тууралоону КККга киргизүүнү сунуштады. Бул өзгөртүү Министрлер Кабинетинин финансы министрлиги тарабынан чыгарылган боор буюмдарына байланыштуу.

Финансы министрлигинин маалыматы боюнча, Кыргызстандын мамлекеттик карызын камсыздоого кетүүчү чыгымдар кескин өсүш көрсөтүүдө. Бул өсүш, айрыкчолук, ички карызга байланыштуу болуп эсептелет.

Всемирный банк Кыргызстандын 2026-жылдагы бюджеттык профицитинин 1,7% ВДП деңгээлин түзөр деп болжолдоду. Бул көрсөткүч 2025-жылга караганда төмөн болушу мүмкүн, ал эми себеп катары кесиптик жана инфраструктуралык чыгымдардын жогорулашы саналат.

Кыргызстандын консолидацияланган бюджет секторунун 2027-жылдагы кирешеси 920,1 млрд сомго жетет деп болжолдонууда. Бул көрсөткүч 2026-жылга караганда 31,4% жогору болуп эсептелген жана бюджет 38,7 млрд сомго, же 1,4% ЖЙКга болжолдонууда.

Мамлекеттик кеңеш министрлер кабинетинин токтомун өзгөртүп, Минфи министрлердиктен Ош облусунун дотациялык айылдык аймактарынын жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары үчүн атайын техниканы лизингде алууга каражат бөлүп турганы белгиленди. Бул чечим аймакта инфраструктураны жана коммуналдык кызматтардын сапатын жакшыртууга багытталган.

Дүйнөлүк банк Кыргызстандын экономикасынын 2027-жылы 7,3% өсүш көрсөткөнүн болжолдогон. Бул прогноз аймактын экономикалары боюнча отчетто берилген жана мурда коюлган баадан жогору.

Депутат Дастан Бекэшевдин маалыматы боюнча, Министрлер кенеши балдар бактары медсестриндеринин президенттик компенсациясын 5 миң сомдон 15 миң сомго көтөрүү сунушуна макул болгон жок. Министрлер кенеши бул чечимди медсестриндеринин иштөө шарттары жана жүктөмү башкача экенине байланыштырды.

Финансы министрлиги отчету боюнча, «Капитальные инвестициялар» статьясы боюнча 2026-жылдын жарымына чейин 30,8 миллиард сом бөлүнгөндү билдирди. Бул каражаттар негизги фонду түзүүгө жана кайра түзүүгө багытталган.

Каржы министрлигинин маалыматына караганда, 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында бирдиктүү салык боюнча түшкөн каражат 20,6 млрд сомго жетти. Бул көрсөткүч өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 65 пайызга же 8,1 млрд сомго көп болуп, салык чогултуу боюнча өсүштү көрсөткөн.

Счётная палата 2025-жылдагы бюджеттин аткарылышын иликтөөдөн соң Финансылар министрлигинде 110 миллион сомдон ашуун суммадагы каржылык бузуулар жана кемчиликтер табылганын билдирди. Алардын ичинде каржы каражаттарын тиешелүү бюджетке өткөрбөй коюу, негизсиз бөлүштүрүү жана эсепти туура жүргүзбөө боюнча фактылар бар. Анын айрымдары боюнча каражаттар бюджетка кайтарылган.

Каржы министрлигинин маалыматына караганда, 2026-жылдын январь-июнь айларында мамлекеттик бюджеттин электр энергиясына болгон чыгымдары 1,7 миллиард сомду түздү. Бул көрсөткүч былтыркы жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 0,5%га же 8,1 миллион сомго азайды.

Каржы министрлиги 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында казначейлик облигацияларына үстөк төлөм катары жалпысынан 10,9 млрд сом акча бөлгөнүн билдирди. Бул салыктык төлөмдөр өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 1,5 эсеге өскөн.

Каржы министрлиги 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында патенттик салык түрүндө 804,9 млн сомдун мамлекеттик бюджетке түшкөнүн кабарлады. Бул сумма 2025-жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 75,7%га же 347 млн сомго көп болду.

Каржы министрлиги 2026-жылдын январь-июнь айларында Социалдык фондго республикалык бюджеттен 23,3 млрд сомдук трансферттерди өткөрдү. Бул көрсөткүч өткөн жылдын ушул мезгилинен 6,8% жогорулады.

Кыргызстан менен Жапония өкмөттөрү 4 миллион долларлык грантты берүү боюнча келишимге кол коюшту. Бул каражат транспорт тармагы үчүн жаңы жол куруу техникаларын сатып алууга жумшалат, өлкөнүн инфраструктурасын өнүктүрүүгө күчтүү таасир берет. Ошондой эле тараптар энергетика, саламаттыкты сактоо жана санариптештирүү багыттарында кызматташтыкты талкуулады.

Кыргызстандын Финансы министрлиги 2026–2030-жылдарга карата кылмыштуу кирешелерди адалдаштырууга каршы күрөшүү боюнча Мамлекеттик стратегиянын долбоорун коомдук талкууга чыгарды. Стратегиянын негизги максаты – көлөкөлүү экономиканын учурдагы 40% деңгээлинен 25% чейин кыскартуу. Бул план виртуалдык активдердин ачык-айкындыгын жогорулатууга жана коррупцияга каршы күрөштү күчөтүүгө багытталган.

Госфиннадзордун төрагасы Кайрат Маматов 24.kg сайтына берген маегинде бөлүмдүн финансылык базарын кеңири көзөмөлдөп жатканын, анын ичинде ломбарддар, казино, баалуу кагаздар, камсыздандыруу жана криптовалюталар бар экенин айтты. Ошол эле учурда, бөлүмдө тапшырманы аткарган кызматкерлер саны жетишсиз болуп, айлык акынын төмөндүгүнөн улам кадр көйгөйлөрү бар экенин белгиледи.

Кыргызстандын Каржы министрлиги менен Азия өнүктүрүү банкы («АБР») «Элдик Банка» техникалык жардам көрсөтүү боюнча келишимге кол коюшту. Ага ылайык, 1 миллион доллар климаттын өзгөрүүсүнө ылайыкташтырылган долбоорлорду каржылоонун механизмдерин иштеп чыгууну колдоого жумшалат.

2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстандагы недропайдалануучулар мамлекеттик бюджетке бонустар жана роялти төлөмдөрүн 80,7% арттырышты. Жалпы суммасы 5,8 млрд сомду түзүп, өткөн жылга салыштырмалуу олуттуу жогорулады.

2026-жылдын алгачкы жарым жылдыгында Тажикстанда коррупция менен байланышкан чыгымдар 331,4 миллион сомониге жетти. Мыйзам бузуу фактылары негизинен жергиликтүү аткаруу органдарында катталган.

Кыргызстандын аймактарындагы ишкерлер үчүн «Кыргыз Республикасынын аймактарын экономикалык өнүктүрүү» долбоору ишке киргизилди. Ал жеңилдетилген 2% жылдык ставка менен 20 миллион сомго чейинки кредиттерди сунуштайт. Программа туризм, жеңил өнөр жай, айыл чарба жана көптөгөн тармактардагы бизнес-инициативаларды колдоону көздөйт.

Кыргыз фондулук биржасы (КФБ) 16-июлда өткөн тегерек үстөлдө алтын сатып алган инвесторлорго сатып алынган алтынды бир жылга бекер сактоону сунуштады. Алтынды сактоо үчүн 12 ай бою акы алынбайт, ал эми келишимдик механизмдер аркылуу алтынды оңой чыгарууга шарттар түзүлүп жатат.
Кыргызстандын фондовая биржасы Министрлер Кабинетинин Финансы министрлигинин пилоттук долбоорунун жазырлыгында мамлекеттик облигацияларды 17% жылдык чыгым менен сунуштай баштады. Бул ставка учурда максималдуу депозиттер боюнча ставкадан (болжол менен 15%) жогору болуп эсептелет, ошондой эле инвесторлорго төлөмдөр кварталдык негизде жүргүзүлөт.

Кыргыз фондусу депозиттик аукциондорду өткөрүүгө арналган жаңы санарип платформасын иштеп чыкты. Бул платформа мамлекеттик органдарга жана компанияларга бош акча каражаттарын ачык аукциондор аркылуу жайгаштырууга мүмкүнчүлүк берет. Кыргыз фондусу аукциондордун уюштуруучусу болуп саналат, катышуучулар катары коммерциялык банктар жана финансылык-кредиттик уюмдар катыша алышат.
Финансы министрлигинин маалыматтарына ылайык, Кыргызстандагы майнинг индустриясыдан алынган салык төлөмү өткен жылы 42 пайыздан ашык кыскарган. Бул көрүнүш сектордун активдүүлүгүндө же салык базасындагы өзгөрүүлөрдү көрсөтүп турат.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Ар бир БАК боюнча чагылдыруунун тону — анын материалдарындагы эскерүүлөрдүн орточосу. «Баасыз» — тон азырынча белгиленген эмес.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
БишкекШаар
Аманбаев Умутжан МоминовичИнсан
Всемирный банкУюм
Руслан СуйналиевИнсан
Садыр ЖапаровИнсан
Адылбек КасымалиевИнсанТургундардын мамлекеттик органдарга кайрылуулары. Кол чогултабыз — босого алынганда КМК катары жарыялайбыз.
Азырынча петиция жок. Биринчи болуңуз.
Петиция түзүүМинистерство финансов