86 окумуштуудан турган топтун ишинин жыйынтыгына ылайык, Кыргызстан аймактагы эң аялуу өлкөлөрдүн бири болуп саналат. Глобалдык жылуулануу өлкөнүн суу ресурстарына, мөңгүлөрүнө жана гидроэнергетика тармагына түз коркунуч келтирүүдө.

Сторис2050-жылга карата Кыргызстанда суунун дефицити коркунуч келтиретСлайддар: 7
  1. 2050-жылга карата Кыргызстанда суунун дефицити коркунуч келтирет
  2. Негизги коркунуч. Климаттын өзгөрүшү 2050-жылга карата жай айларында дарыялардын агымын 50%га чейин азайтышы мүмкүн.
  3. 50 % — 2050-жылга карата жайкы дарыя агымынын азайышы
  4. 85 % — 2100-жылга карата мөңгүлөрдүн көлөмүнүн жоголушу
  5. Негизги факторлор: Тянь-Шань мөңгүлөрүнүн эриши; Температуранын 6 градуска чейин көтөрүлүшү; Суунун келип түшүүсүнүн кескин азайышы
  6. «Тянь-Шаньдагы мөңгүлөрдүн түгөнүшү башка аймактарга караганда эртерээк болушу мүмкүн» — Изилдөөчү адистер
  7. Келечектеги таасири. Мөңгүлөрдүн запасы түгөнгөндө, суунун жетишсиздиги жакынкы он жылдыктарда курч маселеге айланат.

Мөңгүлөрдүн түгөнүшү коркунучу

Изилдөөчүлөр Борбордук Азия дүйнө боюнча орточо көрсөткүчкө караганда тезирээк ысып жатканын белгилешет. Парниктүү газдардын жогорку бөлүнүп чыгуу сценарийсинде, XXI кылымдын аягына чейин температура индустриалдык чейинки деңгээлге салыштырмалуу 6 градуска чейин көтөрүлүшү мүмкүн.

Негизги көйгөйлөрдүн бири мөңгүлөрдүн эриши, өзгөчө анын чоң бөлүгү Кыргызстанда жайгашкан Тянь-Шань тоо системасындагы мөңгүлөрдүн эриши болот. Адистер баса белгилешет: учурдагы мөңгүлөрдүн эришинен улам дарыяларга суунун келип түшүүсүнүн көбөйүшү — убактылуу көрүнүш. Мөңгүлөрдүн запасы түгөнгөндө, эриген суунун келип түшүү көлөмү кескин азая баштайт.

Климаттык өзгөрүүлөрдүн прогноздору

50%2050-жылга карата жайкы дарыя агымынын мүмкүн болгон азайышы
85%2100-жылга карата мөңгүлөрдүн көлөмүнүн жоголушу
6градус температуранын потенциалдуу өсүшү

Контекст

Изилдөө 37 уюмдун адистери тарабынан жүргүзүлгөн жана Кыргызстанды, Казакстанды, Тажикстанды, Өзбекстанды жана Түркмөнстанды камтыган. Илимий иштин негизги жетекчиси Потсдам климаттык таасирди изилдөө институту (Германия) болду.