Көптөгөн өлкөлөрдүн бийликтери интернеттеги эркиндикке каршы күрөшүп, жарандык каршылыктан чочулап келишет. Интернетти өчүрүү менен өкмөттөр IP-даректерди жана домендерди бөгөттөйт, берилген маалыматтарды талдайт жана провайдерлерди кызматташууга мажбурлайт. Бирок мунун баары бир шартта гана иштейт: эгер байланыш интернет аркылуу болсо.
LoRa (Long Range Radio, «алыс аралыкка тараткан радио») альтернативдүү технологиясы 20 евродон башталган чакан радиомодулдардын жардамы менен бөгөттөрдү айланып өтүүгө мүмкүндүк берет. Алар Wi-Fi жана мобилдик байланышсыз бир нече километр аралыкка шифрленген маалымат пакеттерин берет. Бул системанын негизинде эки акысыз билдирүү алмашуу системасы, MeshCore жана Meshtastic, иштеп жатат. Атап айтканда, Meshtastic Украинада, айрыкча фронт линиясында ийгиликтүү колдонулган.
Бул кантип иштейт?
Радиомодулдар — «түйүндөр» деп аталат — метеостанциялар жана гараж эшиктерин ачуу үчүн алыстан башкаруучу пульттар сыяктуу жарандык жабдуулар үчүн дүйнө жүзү боюнча уруксат берилген лицензиясыз радиожыштыктарды колдонушат. Көптөгөн мындай түйүндөр бири-бири менен байланышып, mesh-түйүн пайда болот: ар бир түзмөк автоматтык түрдө кийинкисине билдирүүнү жөнөтөт, бул колмо-кол өткөрүлгөн эстафета таякчасы сыяктуу. Эгер бир түзмөк иштебей калса, билдирүү башка жолду табат. Түйүн өзүн өзү оңдойт.
Артыкчылыктары
Мындай түзүмдө өчүрүүгө мүмкүн болгон борбордук түйүн жок. Бийлик басым көрсөтө турган провайдер жок. Сот конфискациялай ала турган сервер жок.
