ЮНЕСКОнун ЖМК кызматкерлеринин коопсуздугу тууралуу жыл сайын кырдаалды көзөмөлдөгөн баяндамасы журналисттерди өлтүрүү боюнча жазасыздыктын көлөмү кайрадан өсүп жатканын көрсөттү. Уюм бул көрсөткүчтү 2012-жылдан бери көзөмөлдөйт.
Жазасыздыктын өсүшү жана жалпы жоготуу статистикасы
2024–2025-жылдардагы отчёттук мезгил ичинде дүйнө жүзү боюнча 189 журналист жана башка ЖМК кызматкерлери каза болду. Бул сан мурунку эки жылдык мезгилдин көрсөткүчүнөн 20%га ашык жана 2014–2015-жылдардан берки эң чоң сан.
Өзгөчө көңүл конфликт зоналарына бурулат, анда каза болгондордун үчтөн эки бөлүгүнөн ашыгы — 127 адам — өлтүрүлгөн. Ошол эле учурда куралдуу конфликттер жок өлкөлөрдө жазасыздык деңгээлинин төмөндөшү байкалууда.
География жана зордук-зомбулуктун структурасы
Журналисттерди өлтүрүү дүйнөнүн бардык аймактарында катталган, ЮНЕСКО муну глобалдык көйгөй деп баалайт. Катталган учурлардын саны эң көп аймактардын арасында араб мамлекеттери (97 учур) өзгөчөлөнөт. Андан кийин Латин Америкасы жана Кариб бассейни (37), Азия-Тынч океан аймагы (34) жана Борбордук жана Чыгыш Европа (14) келет.
- Палестина мамлекети: тиешелүүлүгүнө жараша 30 жана 32 учур
- Батыш Европа жана Түндүк Америка: 1 учур
Санаят чөйрөсүндөгү көйгөйлөр
Физикалык зордук-зомбулуктан тышкары, 2025-жылы «БУУ-аялдар» түзүмү жана Эл аралык журналисттер борбору жүргүзгөн изилдөө журналист аялдардын 75%ы интернетте да, реалдуу жашоодо да куугунтуктоо жана зордук-зомбулукка туш болгонун көрсөттү.
Жалпы тынчсыздандырган көрүнүшкө карабастан, баяндамада прогресс да белгиленген: куралдуу конфликттерге тартылбаган өлкөлөрдө жазасыздык көрсөткүчүнүн төмөндөшү байкалууда.
Контекст
ЮНЕСКО — штаб-квартирасы Парижде жайгашкан жана 1945-жылдын 16-ноябрында негизделген уюм.
- ЮНЕСКОнун ЖМК кызматкерлеринин коопсуздугу тууралуу баяндамасы эки жылда бир жолу чыгат.
