ӨлкөЭскерүүлөр: 371
Иран — Батыш Азияда жайгашкан мамлекет.
АКШ аскерлери Оман заливинде Панама байрагындагы жүк кемесине авиаудар жасаган. Американдык аскерлердин маалыматы боюнча, кеме экипажы эскертүүлөрдү көз карандысыз кылып, Ирандын деңиз тосколугун бузууга аракет кылган.
Ирандын революциячы ислам коргоо күчтөрү (КСИР) Ормуз жыгагында жүргөн ири газ көчүрмөчүсү NV Sunshine кемесине кол удар болгонун жана кемеде от чыкканын билдирди. Бул окуя аймактагы дүйнөлүк энергия товарларынын жеткирүү жүрүшүн татаалдаштырып жатат.
Россиянын президенти Владимир Путин менен АКШнын президенти Дональд Трамп 9-октябрь күнү телефондук маек тосушкан. Маектин негизги темалары Украинадагы кризис, Ирандын абалы жана Россиянын нефть жана мазут жеткирүү мүмкүнчүлүктөрү болгон.
Ирандын президенти Масуд Пезешкиан СМД саммитинде ирандык катышуучулук менен «СМД+1» кызматташтык форматын түзүү сунушу менен чыкты. Бул кызматташуунун максаты коммерция, энергетика, транспорт жана экология сыяктуу тармактардагы байланыштарды бекемдөө болуп саналат.
АКШнын Каржы министрлиги 17 кемеге жана алар менен байланышкан компанияларга санкция койду. Бул кемелер Ирандын нефти, нефти жана нефти химиялык продукцияларын чет элдик рынокторго ташып жатканы боюнча аныкталган.
Евразиялык экономика комиссиясы боюнча маалыматка ылайык, ЭАЭБ жана Иран тараптары эл аралык автотранспорт жүргүзүү чыгымдарын, анын ичинде отун жана кайтарым жүккө тартуу чыгымдарын кысандатуу боюнча чараларды талкуулашкан.
Америкадагы стратегиялык кенч машыгы өткөн жылдардагы эң төмөн деңгээлге түшүп калды. Эксперттер дүйнө казылмаларынын кооптуу төмөн деңгээлде экенин белгилеп, келечектеги мүмкүн болгон кырдаалдарды талкуулап жатышат.
Түркмөнбашы шаарында ММК лидерлеринин саммити башталды. Бул чогулушу ММКнын кутулушуна 35 жылды толтурушууга байланыштуу жана Борбор Азия, Кавказ жана Ближний Чыгыш аймактарындагы экономикалык мамилелерди күчөтүүгө багытталган.
Американын мурунку президенти Дональд Трамп Небраска штатындагы сөз сөзүндө Иран менен болгон чыр-чатактын кесепеттерин баяндап, Лос-Анджелес менен Сан-Диего сыяктуу шаарлардын жок болушу мүмкүн экендигин айтты. Ал АКШдагы баанын көтөрүлүшүн улуттук жана глобалдык коопсуздукту камсыздоо үчүн төлөнүүчү баа деп эсептеди.
Кыргыз Республикасынын транспорт жана коммуникациялар министринин орунダルмы Бактылуу Аскар Уулу Момбеков өлкөнүн маанилүү транспорт долбоорлору тууралуу маалымат берди. Анын айтымында, жолдорду өнүктүрүү пландарына темир жол жана деңиз портолорун колдонуу сыяктуу ири багыттар кирип жатат.
17-августта Brent маркадагы мунайдын фьючерстери $88,72га чейин кымбаттап, WTI мунайы $82,35 чейин арзандаган. Бул өтө чыңалуу менен Ормуздогу деңиз каттамдарынын азайышына байланыштуу.
Sky News кабарлагандай, Иран АКШнын аскерий бөлүктөрүнүн кыймыл-жолу тууралуу маалымат алуу үчүн спорттук Fitbit колдонмосу Stravaдан пайдаланганы болжолдонууда. Бул учур жарандык колдонмонун геосаясий максаттарда колдонулганына байланыштуу талкуу жаратты.
АКШ президенти Дональд Трамп Пентагондун Түштүк Корея менен өтө турган биргелешкен аскердик машыгуулардын узактыгын кыскартуу тапшырмасын берди. Ал Сеулдун Иранга каршы күрөшүүгө катышууга каалоосуз экенин сынга алып, Ким Чен Ын менен ысык мамилеси бар экенин билдирди.
Чүй облусунун Жайыл районунда сольпугалар балык уулоочу жайларда көп санда кездешип, балыкчыларды коркутуп жатат. Бул жаныбарлардын тиштештери кээде ооруп сезгенүүгө же кан инфекциясына алып келиши мүмкүн. Биологдор жаракат алган учурда дароо антисептик менен тазалап, дарыгерге кайрылууну сунуштайт.
Персий булуңундагы мамлекеттер АКШнын Иранга карата жүргүзүп жаткан саясатына нааразычылыгын билдирүүдө. Алар Дональд Трамптын администрациясынын Тегерандын менен келишимге келе албай жатканына шек санашат.
Иран дипломатиялык өкүлү Исмаил Багаи Перс жана Оман булуңдарын акыркы ондогон жылдарда булгануу аймактагы жээгиндеги жерлерге триллиондогон долларлык чыгым алып келгенин билдирди. Бул маалымат аймактын экологиялык абалын баалоо жөнүндө дүйнөлүк мааниге ээ.
АКШнын мурдагы президенти Дональд Трамп америкалыктарга күйүүчү майдын кымбаттыгын кабыл алууну сунуштады. Ал мындай кадам Ирандын ядролук куралга ээ болуусун токтотуу максатында зарыл деп билдирди. Бул комментарийлер Ближний Чыгыштагы геосаясаттын чыңалуусуна байланыштуу айтылды.
Иран менен Оман Ормуз кысыгында коопсуз деңиз каттамын түзүү боюнча сүйлөшүүлөрдү аякташты. Бул тууралуу Иран Ислам Республикасынын расмий өкүлү Исмаил Багаи билдирди. Анда эки өлкө ортосунда жол картасы боюнча макулдашуу катары кабыл алынды. Учурда сүйлөшүүлөрдөгү кээ бир маселелер талкууланып жатат.
АКШ мурдагы президенти Дональд Трамп Иранга каршы иш-аракеттен соң Ормуз булуңун өз аймагы деп жарыялоону билдирди. Бирок Иран өкмөтүнүн вице-министри Тегеран бул коркутуулардын эч кандай баары жок экенин айтып, бул суучулукту гана Иран башкарарын баса белгиледи.
2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстанда мөмө-жемиштердин жана жашылчалардын ширелеринин импортунун жалпы көлөмү 10%га өскөндүктөн сырткары, анын баасы 2,5 эсе артты. Улуттук статистика комитетинин маалыматына ылайык, эң чоң экспорттоочу мамлекет катары Казакстан алдыда.
Ормуз тилкеси дүйнөлүк энергетикалык жолдордун негизги бөлүгү болуп эсептелет. АКШнын бийлиги бул суучулук жолун толугу менен контролдодугу жана Тегеранга эскалация коркунучу тууралуу эскертүүсү дүйнөлүк коомчулуктун көңүлүн буруп жатат. Соңку күндөрү суучулук кыйла азайып, муну дүйнөлүк мунай жеткирүүлөрүнө жана күймө бааларына тийгизе турган таасири бар экени коркуу жаратты.
Иран Ормуз кысыгы аркылуу кеме каттамдарына коюлган чектөөлөрдү, Кошмо Штаттар Тегеранга карата саясатын өзгөртмөйүнчө, жумшартпоону көздөп жатканын билдирди. Тегеран АКШдан коркутууларды токтотууну жана санкцияларды алып салууну талап кылууда. Бул кысык дүйнөлүк энергия ресурстарынын соодасы үчүн өтө маанилүү. Бул тууралуу Ирандын Улуттук коопсуздук жогорку кеңешинин катчысы Мохаммад Бакер Золкадр билдирди.
Иран Ормуз кысыгындагы кырдаалды жөнгө салуу үчүн АКШга бир катар катаал талаптарды койду, анын ичинде коркутуулардан баш тартуу жана санкцияларды алып салуу талаптары бар. Талдоочулар бул шарттардын америкалык администрация тарабынан аткарылышы күмөн экендигин белгилешет.
АКШ президенти Дональд Трамп Иранга каршы пландаштырылган жаңы ракеталык соккуларды токтотуу тууралуу билдирүү жасады. Ал бул кадамды Тегеран менен тынчтык келишимине жетүү үчүн мүмкүнчүлүк берүү максатында кабыл алганын өзүнүн Truth Social социалдык тармагындагы билдирүүсүндө айтты.
CBS News кабарлагандай, АКШ менен Израил өкмөттөрү Ирандын негизги энергетикалык объектилерине сокку урууну талкуулап жатышат. Бул аракеттер жакынкы дем алыш күндөрү башталышы мүмкүн. Учурда АКШ президенти Дональд Трамп акыркы чечимди кабыл алган жок.
Улуттук статистика комитетинин маалыматына ылайык, 2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстандан кургак буурчактардын экспорту 25,5 млн АКШ долларын түзүп, өткөн жылдагыдан 16,5% азаят. Бул төмөндөөгө Түркияга экспорттун жарымдан көбүнүн кыскарышы жана Сирия менен Афганистанга экспорттун толук токтоосу себеп болду.
2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстанга бадыраң импорту 5,5 миллион долларды түзүп, өткөн жылга салыштырмалуу 121%га өскөн. Негизги жеткирүүчү Өзбекстан болуп, Казакстан менен Кытайдан келген бадыраңдын көлөмү да кыйла өскөнү байкалган.
Маалыматтарга караганда, АКШ армиясы өзүнүн снаряддарынын жетишсиздигинен улам иран ракеталарын өткөрүүгө мажбур болууда. Ак үй бул маселе боюнча улуттук коопсуздукка коркунуч туудурушу мүмкүн экенин билдирди.
Иран Ислам Республикасынын Тышкы иштер министрлиги Украинанын Куралдуу Күчтөрү Каспий деңизиндеги ирандык соода кемесине сокку урганын билдирди. Бул окуядан улам экипаждын бир мүчөсү каза болуп, дагы бири жаракат алган.
АКШнын вице-президенти Жей Ди Вэнс жана Биргелешкен штаб башчыларынын комитетинин генералы Дэн Кейн Ирандагы кырдаалдын курчуп кетүүсүнө тынчсыздануусун билдиришти. Бул маселени президент Дональд Трамп Ак үйдөгү жолугушууда талкуулаганы кабарланды.
Кыргызстандын 20 жашка чейинки кыздар курама командасы Тажикстанда өткөн Борбордук Азия футбол ассоциациясынын (CAFA) чемпионатында үчүнчү орунду ээледи. Команда Тажикстанды жеңип, 3 упай топтоп, коло медалга ээ болду.
Массалык маалымат каражаттарынын билдирүүлөрүнө ылайык, АКШ аскерлери Ирандын корголгон өзөктүк объектилериндеги байытылган уранды колго түшүрүү боюнча операцияны иштеп чыгууда. Мындай операцияга миңдеген аскер кызматкерлеринин катышуусу талап кылынышы мүмкүн.
АКШ президенти Дональд Трамп Иранга каршы аскерий кампанияны кескин күчөтүү пландарын кийинкиге жылдыруу чечимин кабыл алды. Бул тууралуу New York Times басылмасы жазып чыкты. Себеби ок-дарылардын запастары түгөнүп калуу коркунучунда экендиги айтылууда.
Кыргызстан учурда алты түрдүү өлкөдөн күйүүчү-майлоочу материалдарды (КЖМ) жеткирүү мүмкүнчүлүгүн изилдеп жатат. Бул тизмеге Кытай, Иран, Түркмөнстан, Азербайжан, Грузия жана Түркия кирген.
Кыргызстан менен Ирандын тышкы иштер министрлери Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) Тышкы иштер министрлеринин кеңешинин жыйынынын алкагында Чолпон-Ата шаарында жолугушту. Жолугушууда эки тараптуу соода-экономикалык кызматташтыкты чыңдоо жана аймактык маселелер талкууланды.
Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусу (ИИРСК) Жакынкы Чыгыш өлкөлөрүнүн жашоочуларына кайрылып, аймактагы Америка Кошмо Штаттарынын (АКШ) аскерлери жайгашкан жерлерден алыс болууга үндөдү. Бул эскертүү Иран менен АКШнын ортосундагы уланып жаткан аскердик аракеттерге байланыштуу берилди.
Ирандын маалыматына ылайык, Кувейт менен Иорданиядагы америкалык базаларга чабуул жасалып, натыйжада абадан коргонуу жана радиоэлектрондук күрөш системалары жок кылынган. Буга жооп катары, АКШ Иранга каршы он үч жолу сокку урганын билдирди.
Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи Чолпон-Атада өтө турган Шанхай кызматташтык уюмунун тышкы саясат жетекчилеринин кеңешинин жыйынына катышуу үчүн Кыргызстанга келди.
Кечээ Ормуз түздүгүндө танкер минанын жардыруусуна учурады. Ирандын Ислам революциясынын коргоо корпусу (КСИР) билдиргендей, үч нефть танкери ушул заминированный маршрутта өтүүгө аракет кылган. Бир танкер жарылып, өрт чыкты, ал эми калган эки танкер схеманы өзгөртүп, проливден чыкты.
Бишкекте өзгөчө кырдаалдардан маалымат берүүдө журналисттердин коопсуздугун камсыздоого байланыштуу маселелер талкууланды. Бул отурумга мамлекеттик органдардын өкүлдөрү, ЖМК жана КР Тажрыйбасынын министрлигинин кызматкерлери катышты.
Йемендик хуситтер Сауд Арабиясына карата «теңиз эмбаргосун» жарыялап, Баб-эль-Мандеб бөлүнүшүн тосушканын маалымдашты. Саудиянын Тышкы иштер министрлиги бул айыптоону кескин сындап, эл аралык укукка ылайык өз кемелерин коргоого даяр экенин айтты.
Азыркы учурда ок атышпоо келишимин түзүү максатында Вашингтон менен Тегеранга бир катар сунуштар берилди. Бирок Вашингтондун тараптан сүйлөшүүлөрдүн ийгиликке жетпестигин эске алуу менен аймакка курал-жарак жөнөтүлүүдө, чыңалууну күчөтүү жөнүндө даярдык көрүлүүдө.
The Washington Post басылмасы кабарлагандай, АКШ менен Иран ортосундагы мамиле толук масштабдуу кагылышууга алып келүү коркунучунда. Бул кырдаал үч америкалык аскер кызматкери өлүмү менен тыгыз байланыштуу болуп, алардын өлүмү согуштук аракеттер кайра жанданган аптанын ичинде катталган.
Лондондогу ICE биржасынын маалыматы боюнча, Brent маркасындагы нефтинин баасы 11-июндан бери биринчи жолу баррели үчүн 90 доллардан ашты. Баанын өсүшү АКШ менен Иран ортосундагы чыр-чатактын курчушу менен байланыштырылып жатат.
Иран ОАЭге аэропорттордун жакын аймактарында жашаган тургундарды коопсуз жерге чыгарууну сунуштады. Бул чакырык АКШнын Иранга каршы жаңы аба чабуулдары жана Сириядагы командалык борбордун талкаланганы боюнча кабарлар фонунда жасалды.
Жакынкы Чыгыштагы кагылышуулардын күчөшүнөн улам Иран тараптан жасалган чабуулдарда каза болгон америкалык аскерлердин саны 17ге чейин көбөйдү. Бул тууралуу АКШ Пентагону тастыктады.
Кыргызстандын төрагалыгы алдында уюштурулган Шанхай кызматташтык уюмунун (ШОС) маданият министрлеринин 23-жолку жыйыны бүгүн, 19-июлда Чолпон-Атадагы Мамлекеттик резиденция №2де өтүп жатат. Жыйынга Узбекистан, Казакстан, Тажикстан, Иран, Индия, Кытай, Пакистан жана Россия сыяктуу өлкөлөрдүн делегация башчылары катышууда. Иш-чаранын негизги темалары – маданий кызматташтыкты өнүктүрүү, биргелешкен долбоорлорду жүзөгө ашыруу жана эл аралык маданий активдүүлүктү арттыруу маселелери каралууда.
Кабарларга караганда, Иран АКШнын эки өлкөдө жайгашкан аскер базаларына чабуул жасаган. Так маалыматтарда Black Hawk тик учактарына да тийген чабуулдар айтылып жатат.
The Telegraph басылмасынын маалыматы боюнча, АКШ аскерлери Ирандын Хормозган провинциясындагы көпүрөлөр менен жолдорго аба чабуулдарын жүргүзүп, өлкөнүн эң чоң контейнер-терминалы жайгашкан Бендер-Аббас шаарына жетүү жолдорун бөгөттөдү.
Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) өлкөлөрүнүн маданият министрлеринин 23-чү жыйынынын алкагында Кыргызстандын маданият министри Мирбек Мамбеталиев менен Ирандын маданият министри Сейед Аббас Салехи эки тараптуу жолугушуу өткөрүштү. Жыйлышта эки мамлекеттин маданий өз ара аракеттенүү мүмкүнчүлүктөрү талкууланып чыкты.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
Фактылардын булактары: Викиданные.
Ар бир БАК боюнча чагылдыруунун тону — анын материалдарындагы эскерүүлөрдүн орточосу. «Баасыз» — тон азырынча белгиленген эмес.
24.kgНейтралдуу
Kaktus.mediaТерс
Sputnik КыргызстанТерс
Knews.kgТерс
Кабар (рус.)Оң
NomadНейтралдуу
Vesti.kgНейтралдуу
Номад ТВ (YouTube)Оң
TurmushОң
Сейчас KGНейтралдуу
