Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 322
Национальный банк Кыргызстана — центральный банк Кыргызстана.
Кыргыз Республиканын Борбордук банкы «Почта Банк» юридикалык инсанды түзүүгө уруксат берди. Бул банк максатында Кыргыз Республикасынын жарандарына жана бизнеске толук банк кызматтарын көрсөтүү планын ишке ашырат, ошондой эле алыскы аймактардагы банк кызматтарынын жеткиликтүүлүгүн жогорулатууну көздөйт.
Улуттук банктын маалыматы боюнча, Кыргызстан банк секторунун жалпы активдери жыл башынан бери 24,2%га көбөйүп, 1 504,8 миллиард сомго жеткен. Бул өсүш банктардын насыя портфелинин жана депозиттердин көлөмүнө да таасир эткен.
Экономика министрлигинин маалыматы боюнча, Кыргызстандагы инфляция негизинен импорттук табиятында болуп, анын негизги себеби калктын жашоо нормасына таасир кылган КМТ баасынын жогорулашы болуп саналат. Ушул маселе боюнча Жогорку Кеңештин комитетинин заседаында маалымдамалар берилген.
Банк кардарынын укуктарынын бузулушу болгон учурларда алар Борбор банкка кайрылып, арыз бериши мүмкүн экендиги тууралуу маалымат берилди. Бу маалымат коммерциялык банктарды текшерүү бөлүмүнүн башчысы Азат Садыков тарабынан берилди.
Кыргызстандын Центробанкинин маалыматы боюнча, коммерциялык банктар кесип каржылык абалы начарлап жаткан кесип карманчыларын өз убагында аныктап, баалоого милдеттүү. Бул талап, насыялар өз убагында төлөнгөн учурда дагы колдонулат.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы коммерциялык банктардын санариптик кызматтарын ишке киргизүүдө келип чыгып жаткан коопсуздук жана иштөө туруктуулугу маселелерин талкуулады. Бул талаптар негизинен маалымат коопсуздугу, кардарлардын маалыматтарын коргоо жана иштөө системасынын ишенимдүүлүгүн камтыйт.
Дүйнөлүк банк отчету боюнча, Кыргызстандагы курулуш тармагына берилген насыя портфели июнь айы жылына салыштырмалуу кескин өсүш көрсөткөн. Бул маалымат Кыргызстандын экономикалык абалына байланыштуу жарандардын жана тармактын кызыгуусун арттырып турат.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (УБ) 7-октябрь күнү валюта рыносунда 207,6 миллион доллар көлөмүндө сатуу жүргүзгөн. Бул иш-чара борбор банктын валюта операцияларынын бир бөлүгү болуп саналат.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы банктар, насыялык финансылык уюмдар жана акча алмаштыруу бюролору үчүн талаптарды катуулаштырды. Азыркы учурда акча алмаштыруу пункттары кардарларды санкцияларга кирүү боюнча текшерүү жүргүзүүгө милдеттүү болуп калды.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы коммерциялык банктардагы акча чыгаруу жана транзит операциялары боюнча көзөмөлдү күчөтүүчү токтом кабыл алды. Бул өзгөрүүлөр банктардын кардарлар менен болгон мамилелерин жана операцияларды текшерүү талаптарын жогорулатат.
Кыргызстандын Улуттук банкы өлкөдөгү бир коммерциялык банкты 64 миң сом өлчөмүндө айыпка жыкты. Бул чара каржы тармагындагы жөнгө салуу боюнча кабыл алынган.
Кыргызстандын Жогорку Соту Бишкекте болгон ири алдамчылык схемасынын көмөкчүсүнүн сот өкүмүн күчүндө калтырды. Мунун натыйжасында бир аялдан беш миллион сомдон ашуун каражат алдамчылык жолу менен уурдалган.
Кыргызстандын коммерциялык банктары 2026-жылы жаңы насыяларды берүү көлөмүн көбөйтө баштайт. Улуттук банк маалыматына ылайык, банктар насыя берүүнү негизинен керектөөчү сегмент жана курулуш тармагында көбөйтүүнү мерчемдеп жатышат, ал эми социалдык кызматтар жана соода тармагында насыя берүү азайган.
2026-жылдын биринчи жарым жылдыгына карата Кыргызстандын банк секторунун жалпы активдүүлүгү 30,2 пайызга өстү жана 1 трлн 577,3 млрд сомду түздү. Ошондой эле, кредиттик портфель 18,9 пайызга өсүп, 602,6 млрд сомго жетти. Депозиттик база 6,8 пайызга көбөйдү.
Бишкек шаарында мыйзам талаптарын бузган төрт валюта алмаштыруучу бюро улуттук банк тарабынан үч жолу айып салынды. Жалпы айып суммасы 220 миң сомду түздү. Бул чаралар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Улуттук банктын нормативдик актыларын сактоо максатында кабыл алынды.
2026-жылдын июнь айынын жыйынтыгы менен Кыргызстандын банктар секторынын жалпы активдери 1,577 трлн сомго жетип, быйылкы жылдын башынан тартып 30,2% өскөн. Ошондой эле, насыя берүү ылдамдыгы аманаттардын өсүшүн дээрлик үч эсе ашырат.
2026-жылдын июнь айында коммерциялык банктар жаңы керектөө насыяларын 2025-жылдын июнь айына салыштырмалуу 9,3% га көбөйтүштү. Орточо салмактуу пайыздык чен 19,39% түзүп, бул акыркы үч жылда эң төмөн көрсөткүч болуп калды.
2026-жылдын 15-21-август күндөрү Ноокен районунда жайгашкан «Бибинур Ясмина» жоопкерчилиги чектелген коомунун алмашуу бюросунун лицензиясы токтотулду. Бул чечим Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Улуу Улуттук Банктык актыларын бузуу негизинде кабыл алынды.
Мамлекеттик эмес банктардын биринин — «Кылым Банктын» башкаруучу кеңешине Улан Жамалидинов шайланып, мындан соң ошол уюмда кызмат кылуусу расмий түрдө ырасталды. Ал мурда Улуттук банктын башкаруучу кеңешинин мүчөсү болгон, бирок 2025-жылдын октябрь айында өз каалоосу менен кызматынан кеткен.
Кыргызстандын Улуттук банкы эл аралык электрондук акча системаларынын операторлору болгон One Click менен MaxPay компанияларынын каттоосун 2026-жылдын 11-августунда жокко чыгарды. Бул менен аталган уюмдар өлкөдө расмий оператор катары каттоодон чыгарылды.
2026-жылдын 13-августунан 27-августуна чейин Иссык-Ата районунда жайгашкан ОсОО «Амантур лтд» валюталык алмаштыруучу бюронун лицензиясы токтотулду. Бул чечим Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Улуттук Банктын нормативдик актыларын бузганы үчүн кабыл алынды.
Кыргызстандын Улуттук банкы төлөм уюмуна 1 миллион 81 миң сомдон ашык айып пул салды. Бул чара автоматташтырылган системалардын иштөө тартибин сактабаганы жана эл аралык акчаны которуу учурунда кардарларды так текшербегени үчүн колдонулду. Айып салынган уюмдун аты айтылган жок.
Өлкөнүн борбору Бишкекте жайгашкан «Инком Эксчейндж» ЖЧКсынын алмашуу бюросунун лицензиясы 2026-жылдын 14-августунан 28-августуна чейин токтотулду. Бул тууралуу Улуттук банк билдирди. Токтотуу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын бузуу менен байланыштуу.
Кыргызстанда 14-августка карата Россия рублинин баасы төмөндөп, төрт айлык антирекорд жаңыланды. Евро менен казакстан тенгеси да жакынкы жогорку чегинен түшүп жатат. Ал эми АКШ доллары өзгөрүүсүз калды. Бул тууралуу Улуттук банк жана Бишкектеги валюталык алмашуучу пункттар кабарлады.
Кыргызстан Улуттук банкы валюта алмашуу тармагындагы көзөмөлдү күчөтүүнү сунуштап жатат. Азыркы учурда ири суммадагы алмашуулар гана текшерилсе, жакында ар бир алмашуу операциясы көзөмөлгө алынат. Мындай чаралар санкциялык тизмеде жаткан адамдар менен байланыштарды аныктоо максатында каралууда.
Экономика министрлиги Элдик банктын бардык кызматкерлерин бирдиктүү салык декларациясын тапшыруу милдеттенмесине киргизүүнү сунуш кылууда. Учурда бул милдеттенме банк жетекчилигине гана тиешелүү, ал эми жаңы мыйзам долбоору аны кеңейтүүнү максат кылат.
Улуттук банк алган маалыматтарга таянып, кыргызстандыктарды шектүү лотереялар менен интернет аркылуу алдамчылык аракеттеринен сак болууга чакырат. Жарандарга лотереянын расмий каттоодон өткөнүн текшерүү жана жеке маалыматын коргоо сунушталууда.
Россиялык рубль 1,06 сому белгисинен төмөндөп, апрелде белгиленген төрт айлык эң төмөн деңгээлге түштү. Ошол эле учурда евро менен казак тенгеси айлык максималдуу көрсөткүчтөрүн жаңыртып, курс көтөрүлдү. АКШ долларынын курсу өзгөргөн жок. Бул тууралуу Кыргызстандын Улуттук банкы менен Бишкектеги алмашуу пункттарынын маалыматы кабарлайт.
Кыргызстандын Улуттук банкы бир коммерциялык банкты ички көзөмөл системасын мыйзам бузуулар үчүн 13,6 млн сом суммаасында айып пулга жыкты. Бул чечим 2026-жылдын 30-июлунда кабыл алынган.
Улуттук банкнын маалыматына караганда, 2026-жылдын 1-июлунда өлкөдөгү жалпы акча жүгүртүлүшү 317 млрд сомду түздү. Анын көпчүлүк бөлүгү, тактап айтканда 286 млрд сом, банк системасынан сыртта жайгашкан.
Улуттук банк Кыргызстанда кредиттик бюролордун иштөө эрежелерин жаңыртты. Маалыматтын сакталуу мөөнөтү өзгөртүлүп, мунун натыйжасында карыз алуучулардын терс кредиттик тарыхы алардын каржылык абалына узак мөөнэт бою таасир этиши азайтылат.
2026-жылы май айында Кыргызстанга түштүн акча которууларынын жалпы суммасы 287,9 миллион АКШ долларын түздү. Бул маалыматты Улуттук банк тастыктады. Көпчүлүк которуулардын булагы Бириккен Элдик Мамлекеттеринин (БЭА) өлкөлөрү болуп саналат, ал жактан 252,4 миллион доллар келди. Ал эми алыскы чет өлкөлөрдөн келген акча которуулары 35,5 миллион долларды түздү.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук боюнча топтун жетекчиси Кубаныч Мусуралиев сому туруктуу болсо, улуттук валютанын депозиттери доллардык салымдарга караганда жогору кирешелүү экенин билдирди. 2024-жылдын башынан тартып сомдун долларга карата курсу болжол менен 87,45 деңгээлинде туруксуз бойдон калууда. Мусуралиев ошондой эле кирешелерди ар түрдүү активдерге бөлүштүрүүнү сунуштайт.
Националдык банктын маалыматтарына ылайык, 31-июлда евро сомдун 100 чеги ашты. Казакстандын тенгеси менен Кытайдын юанынын курсу да көтөрүлдү. Ал эми орус рубли айдың ичиндеги эң төмөнкү көрсөткүчкө жетти. АКШ доллары туруктуу бойдон калды.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук боюнча жетекчиси Кубаныч Мусуралиевге караганда, дүйнөлүк экономиканын туруктуулугу начарлаганда да алтын жана кыймылсыз мүлк инвесторлор үчүн эң көз карандысыз жана коргоочу активдер бойдон калууда. Ал эми кризис мезгилинде жасалма интеллект сыяктуу жаңы тармактарда инвестициялоо мүмкүнчүлүктөрү көбөйөт.
Кыргызстандыктар азыр мобилдик тиркеме аркылуу мамлекеттик облигацияларга инвестиция салып, жылына 17% чейин киреше алуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушту. Улуттук банктын өкүлү Кубаныч Мусуралиевдин айтымында, бул инструмент банктык депозиттерге караганда коопсуз жана жогорку кирешелүүлүккө ээ болуп саналат.
Кыргызстандын Улуттук банкы коммерциялык банктар менен валютаны алмашуучу жайлар арасында жүргүзүлгөн операцияларга коюлган убактылуу чектөөлөрдү толук жоюп салды. Бул чечим чет элдик валюта менен сатып алуу жана сатуу операцияларына тиешелүү.
Улуттук банктын изилдөөсүнө караганда, Кыргызстан калкынын болгону 29% үчтөн алты айга чейинки чыгымдарын жабчу каржылык резервге ээ. Эксперттер мындай резерв экономикалык кыйынчылыктарды жеңилдетет деп белгилешүүдө.
Кыргызстандын Улуттук банкы коммерциялык банктардын ички капиталынын жетиштүү деңгээлин баалоо тартибин жаңылоо боюнча долбоорду коомдук талкууга чыгарды. Бул өзгөрүүлөр чет элдик мамлекеттерде иштеген банктардын ишмердүүлүгүн жөнгө салууну жакшыртууга жана эл аралык стандарттарга ылайыкташтырууга багытталган.
Кыргызстандын Мамлекеттик таможня кызматы жарандарды телефон аркылуу алдамчылык кылуу учурларынын көбөйүп жатканы жөнүндө эскертет. Алдамчылар өзүлөрүн Таможня кызматынын жана банктардын кызматкерлери катары көрсөтүшөт жана мессенджерлерде жалган аккаунттарды түзүшүүдө.
Кыргызстандын Улуттук банкы мамлекеттик казначылык облигацияларынын эки түрүн — 3 жылдык жана 7 жылдык убакытка жарактуу — жалпы суммасы 9 миллиард сомду сунуштайт. Бул облигациялардын купонду ставкасы жана кайтаруу мезгилдери белгиленген.
Улуттук банк кыргызстандыктарга лицензиясы жок «инвестициялык кредиттер» аркылуу акча тартыш мыйзамсыз экенин эскертти. Жарандарга финансылык уюмдарды кылдат текшерүү жана шектүү учурларда банк же укук коргоо органдарына кайрылуу сунушталууда.
Кыргызстандын Улуттук банкы 2026-жылдын 30-июлунан 13-августуна чейин Бишкекте иштеген төрт алмаштыруу бюросунун лицензиясын токтоткону тууралуу билдирилди. Бул чаралар мыйзам бузууларга байланыштуу кабыл алынды.
Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматына ылайык, 30-июлда евро менен кытай юанынын курсу жогорулады. Ошол эле учурда, орус рубли менен казак теңгеси түшүүдө. АКШ доллары өзүнүн туруктуу деңгээлин сактап калды.
Эл аралык Валюта Фонду (ЭВФ) Кыргызстандын экономикасы өсөрүн болжолдоп жатат, бирок баалардын жогорулашы жана дүйнөлүк энергетикалык ресурстардын баасына байланыштуу тобокелдиктер сакталып кала турганын белгилейт. Улуттук банктын чараларына карабастан, реалдуу пайыздык чен терс бойдон калууда, ал эми инфляцияга көңүл буруу зарыл.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтү 2027-жылга карата өлкөдөгү банктардын насыялык портфелинин 40-45%га кеңейишин болжолдоп жатат. Бул өсүш негизинен керектөө сегментинин эсебинен болуп, узак мөөнөттүү товарлардын жеткиликтүүлүгүн жогорулатат деп күтүлүүдө.
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин болжолуна ылайык, 2026-жылдын аягында өлкөдө инфляция эки орундуу деңгээлде болот. Ошол эле учурда, 2031-жылга чейинки мезгилге максаттуу көрсөткүч 5-7% деп белгиленген, бирок Эл аралык валюта фонду (ЭВФ) бул көрсөткүчтү жогору деп баалоодо.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы валюта операцияларынын эрежелерин бузгандыгы үчүн бир нече акча алмаштыруучу жайларга жана айрым жарандарга айып салды. Мындан тышкары, Бишкек шаарындагы жана Талас облусундагы эки алмаштыруучу жайдын лицензиялары убактылуу токтотулду.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (УБ КР) жана Бишкектеги валюта алмаштыруу жайларынын маалыматына ылайык, 27-июлда бир катар чет элдик валюталардын курсунда олуттуу өзгөрүүлөр байкалды. Казак теңгеси менен евро кескин арзандаса, орус рубли дагы төмөндөгөн. Ал эми АКШ доллары өзүнүн туруктуу позициясын сактап калды.
Кыргызстандын Улуттук банкы Жалал-Абад облусунда жайгашкан алмаштыруу бюролорунун бирине 55 миң сом айып салды. Бул чечим Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузгандыгы үчүн кабыл алынды.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Фактылардын булактары: Викиданные.
Ар бир БАК боюнча чагылдыруунун тону — анын материалдарындагы эскерүүлөрдүн орточосу. «Баасыз» — тон азырынча белгиленген эмес.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
Тургундардын мамлекеттик органдарга кайрылуулары. Кол чогултабыз — босого алынганда КМК катары жарыялайбыз.
Национальный банк Кыргызстана
