"Биринчи радио" эфирүндө сүйлөгөн невролог жана бала өнүгүүсү боюнча адис Гузаль Комбарбаева аутизмдин белгилери тууралуу маалымат берди. Анын айтымында, көпчүлүк ата-энелер бала оюнчуктарды бир катарга тизгенде, муну дароо аутизмдин белгиси катары кабыл алышат, бирок бул ката пикир.
Диагноз коюу үчүн эмнени эске алуу керек?
Адиссин белгилешүү боюнча, оюнчуктарды тизүү өзүнчө диагноз эмес. Эң негизгиси — баланын социалдык коммуникациясынын, башкалар менен өз ара аракеттенүүсүнүн жана тууралуулоо жөндөмүнүн жалпы абалын баалоо зарыл. DSM-5 диагностикалык критерийлерине ылайык, бул бузулуштар бир нече маанилүү аспекттерди камтыйт:
- Социалдык байланыш жана өз ара аракеттенүүдөгү туруктуу бузулуулар
- Тар жана кайталанган жүрүм-турум моделдери
- Кызыгуулардын же иш-аракеттердин кайталанган түрлөрү
Ошондой эле, баланын стимдерди (өзүнүн кайталанган кыймыл-аракети) көрсөтүүсү, мисалы, айланып алуусу, колдорун чайкаганы же оюнчуктун айрым бөлүктөрүнө гана өтө кызыгуусу сыяктуу белгилерди да карап чыгуу керек. Бирок мындай өзгөчөлүктөр аутизмдин жалпы белгиси болушу мүмкүн, бирок алар өзүнчө диагноз эмес.
Невролог баланын социалдык өнүгүүсүнүн маанилүүлүгүн белгилеп, алардын бизге кантип караганын, жылмайганын жана биздин эмоцияларыбызды кантип кабыл алганын эске алууну сунуштады.





