Баланы тынчтандыруу үчүн мобилдик түзүлүштөрдү колдонуу анын психикалык жана физикалык өнүгүүсү үчүн узак мөөнөттүү терс кесепеттерге алып келиши мүмкүн. Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун адистери санариптик контентти пассивдүү керектөө менен негизги көндүмдөрдүн өнүгүүсүндөгү кечигүүлөрдүн ортосундагы түз байланышты көрсөтүшөт.
Нейрондук байланыштардын калыптанышынын бузулушу
Балдар неврологу Асель Кадырованын айтымында, бала болгону видео көрүп же болгон окуяны түшүндүрмөсүз угуп жаткан учурда, нейрондук байланыштардын калыптануу процесси туура эмес жүрөт. Жандуу баарлашуудан айырмаланып, гаджет экрандагы эмоцияларды же аракеттердин себептерин, мисалы, эмне үчүн каарман ыйлап жатканын же кол чапканды түшүнүүгө мүмкүнчүлүк бербейт.
"Баланын нейрондук байланыштары калыптанып жаткан учурда, алар дароо эле туура эмес калыптанат. Жана эки жашка карай ата-энелер бир нерсе туура эмес экенин байкашат. Бул баланын жүрүм-турумунда жана сүйлөөсүндө бузулуулар болбошу керек эле. Бирок ал телефон менен отургандыктан, алардын белгилери байкала баштады"
Сенсордук тажрыйбанын маанилүүлүгү
Баланын толук кандуу өнүгүүсү үчүн Вильямс пирамидасына ылайык көндүмдөрдүн иерархиясы өтө маанилүү. Негизги пайдубал мотордук нерв системасынын өнүгүүсү болуп саналат — горизонталдык абалынан вертикалдык абалга өтүүдөн баштап, өз алдынча кыймылдай алуу жөндөмүнө чейин. Андан кийин жети сезим органы аркылуу сенсордук тоюлуу этабы келет.
Санариптик контенттин ордуна балага дүйнө менен өз ара аракеттенүүнүн реалдуу тажрыйбасы керек: жакындары менен баарлашуу жана тактилдик сезимдер аркылуу түстөрдү, формаларды, өлчөмдөрдү жана даамдарды үйрөнүү.
