2026-жылы Кыргызстанда 1916-жылдагы окуялардын 110 жылдыгы белгиленет. Бул учур кыргыз элинин татаал тарыхынан, терең жараатынан бир бөлүк болуп саналат. Бирок өтө эле көп жылдар өтсө да, коом муну тилге алганга анчалык деле даяр эмес.

Эльмира Ногойбаева, «Эсимде» фондунун жетекчиси, бул теманы изилдеп, таптакыр ачыктан-ачык сүйлөшүүнүн зарылдыгын белгилейт. Ал балалыгынан тартып эле Уркун окуясынын таасирин сезип, бүдөмүк ушак-айыңдар аркылуу гана көңүлүнө жеткенин айтты.

Фонддун изилдөөлөрү учурунда Иссык-Көл облусунда миңдеген адамдардын үй-бүлөлөрүндө Уркун окуясы тууралуу эскерүүлөр сакталганын аныкташты. Көптөгөн жарандар тарыхый жарааттарын айтып беришип, анын ичинде кулак уругандар тууралуу да материалдар жыйналды.

«Уркун – биздин көпчүлүгүбүз үчүн жарым-жартылай жабык жараат. Көптөгөн оор учурлар, жоготуулар жана боорукерсиздиктер биздин тагдырыбызда сакталып калган»
Эльмира Ногойбаева

Коллективдик жарааттарды таанып, алар тууралуу сөз кылуу менен гана коом мындай окуялардын кайталануусуна жол бербейт. Ошондуктан уркундун ачылышы жана тарыхый эстутум курулушу маанилүү.

Ошондой эле, ага каршы туруш үчүн эмне өткөнүн терең түшүнүү, эскерүү жана өткөндү ачыкча талкуулоо зарыл экени баса белгиленди.