2026-жылы Кыргызстанда 1916-жылдагы окуялардын 110 жылдыгы белгиленет. Бул — өлкөнүн тарыхында эң оор учурлардын бири болуп эсептелет.
Эльмира Ногойбаева, "Эсимде" фондунун жетекчиси, Кыргызстандагы Улуттук трагедия Уркун боюнча бул окуяны терең иликтөөнү жана коомдо ачык сүйлөшүүнү талап кылганын айтып, тарыхый эскерүүнүн маанилүүлүгүн белгилейт.
Ногойбаеванын көз карашы
Эльмира Ногойбаева Уркун — колективдүү травманын бир көрүнүшү жана көпчүлүк кыргызстандыктар анын таасирин биз жашап жаткан элдин тарыхында сезип жатканын айтууда. Ал бала кезинде бул окуя тууралуу үйдөгү сөздөрдү угуп, бирок ошол кездеги табу факторлор улам түшүнүүнү кыйындатып келгенин белгиледи.
Тарыхый изилдөөлөр учурунда, айрыкча, Ысык-Көл облусундагы элдин ооздон оозго айтып келген окуялардан Уркун темасы көп жолу көтөрүлгөн. Аягында, Кыргызстанда ар бир үй-бүлөнүн бул трагедия сыяктуу окуя менен байланышы бар экени ачыкка чыкты.
Ногойбаева ошондой эле Уркунду жана 1916-жылдагы окуяларды түшүнүү үчүн, өткөндү ачык жана чынчыл талкуулоо зарылдыгын баса белгилейт. Мындай түшүнүк келечекте окшош зордук-зомбулуктардын алдын алууга жардам берет.
Ошол эле учурда, ал бул маселеде кедергени пайда кылып жаткан көптөгөн табулардын жана мейкиндиктеги жашыруундуктун бар экенин айтып, коомдо адилет жана ачык диалог куруу зарылдыгын белгилейт.
