Финансылык сабаттуулук жана насыя алуу тобокелдиктери боюнча маселе Президент Садыр Жапаровдун Кант шаарынын жана Ысык-Ата районунун тургундары менен жолугушуусунда көтөрүлгөн. Талкуунун себеби карызын төлөй албагандыгы үчүн өз үйүн жоготуп алган жарандын жеке окуясы болду.
Жогорку пайыз үчүн үй жоготуу мисалы
Аймактын тургуну 2023-жылы банктан курулуш үчүн каражат алганын, бирок карыз жүгүн көтөрө албаганын айтты. Карыз каражаттары курулуш материалдарын сатып алууга жумшалган, бирок карызды төлөө үчүн киреше булактарын издөө планы иштеген эмес.
Эркектин айтымында, анын үйүнүн баасы болжол менен 100 миң долларды түзөт. Ал сумманын жарымын төлөгөнүнө карабастан, банк карызды жабуу үчүн кыймылсыз мүлктү алып койду.
Мамлекет башчынын сунуштары
Президент Садыр Жапаров үй куруу үчүн жогорку пайыз менен (бул учурда 31%) насыя алуу өтө оор кыйынчылыктарды жаратарын баса белгиледи. Ал карыз каражаттары пайызды жабууга мүмкүндүк берүүчү киреше алып келиши керек экенин белгиледи.
Насыя – бул акысыз акча эмес. Эгер акча алсаңыз, аны ишке жумшап, пайызды төлөөгө мүмкүндүк берүүчү киреше табуу керек. 31 пайыз менен насыя алып, аны үй курууга жумшап, анан кантип төлөөрүн ойлонуу кантип мүмкүн? Эгер 15 пайыз менен беришсе да, алганга туура келбейт. Акчаны туура колдонуу керек, насыяны оңой келген акча катары кабыл албаңыз.
Мамлекет башчы жарандарды өз мүмкүнчүлүктөрүн кылдат эсептеп чыгууга жана насыя каражаттарын оңой келген акча катары кабыл албоого чакырды.
