Кыргызстанда бизнес үчүн каражат алуунун үч негизги варианты бар: банктын кредити, микрофинансылык уюмдун (МФО) микрокредити жана краудлендинг.
Банктын кредити: залог керек жана күтүүлөр узак
Банктын кредити – эң расмий жол. Банк компаниянын каржылык абалын, кредиттик тарыхын, акча агымдары жана залогдун бар-жогун карайт. Көпчүлүк учурда залогсуз кредит алынбайт жана арызды караш 5 күндөн бир нече жуманын ичинде жүргүзүлөт.
Банктарда бизнес-кредиттердин жылдык пайыздык ставкасы орто эсеп менен 17-26% аралыгында өзгөрөт. Бирок көп учурда пайыздан тышкары башка жашырын төлөмдөр кошулат.
- Кредитти берүү комиссиясы
- Арызды кароо үчүн төлөм
- Сурактуу камсыздандыруу
Жыйынтыгында кредиттин чыныгы баасы алдын ала билдирилгенден 2-4% көп болуп калышы мүмкүн.
Залогду банктар түрдүү нерселерден талап кылышат: турак жай, автоунаа же техника болушу мүмкүн, ошондой эле көп учурда кат аркылуу кепилдик да талап кылынат. Кредиттин көлөмү бааланган залогдон азыраак берилет.
Микрокредит: тез келишим, бирок кымбат төлөм
Микрофинансылык уюмдар каржыны тез берип, бирок пайыз ставкасы банктын кредиттеринен жогору. Бул ыкма кичинекей суммаларды бөлөк сөңгө тез пайдалануу үчүн ылайыктуу.
Краудлендинг: орто жол
Краудлендинг бизнести каржылоо үчүн жаңы жол болуп саналат. Анын төлөмү банктын кредитине караганда тезирээк, бирок микрокредиттен арзан. Учурда Кыргызстандагы краудлендинг рыногу бир платформа менен чектелүү.
