Кыргызстанда алдамчылыктын ар кандай ыкмалары күн сайын жарандардын интересине коркунуч туудурууда. Бул макалада эң көп кездешкен беш схеманын негизги өзгөчөлүктөрү жана кандай тобокелдиктерге жол бербөө керектиги баяндалат.
1. Финансылык пирамида схемалары
Бул схемада адамдардан жогорку пайда убада кылуучу инвестициялык долбоорлорго каражат салуу талап кылынат. Бирок көпчүлүк учурда бул жөн гана жаңы кардарлардын акчасын мурункуларына бөлүштүрүү болуп эсептелет.
2. Телефон аркылуу алдамчылык
Мошенниктер телефон чалуулар аркылуу жеке маалыматтарды же банк эсебиндеги паролдарды уурдап алуу аракетинде болушат. Алар өзүн мамлекеттик кызматкер же банк өкүлү катары тааныштырган учурлар кездешет.
3. Онлайн соодадагы алдамчылык
Кыргызстанда интернет аркылуу товарларды же кызматтарды сатып жатканда акчасын төлөп, бирок товарды албай калган учурлар көп. Мындай учурда сатуучу чыныгы эмес болушу мүмкүн.
4. Иммиграциялык жана жумушка орнотуу иши боюнча алдамчылык
Кээ бир адамдар чет өлкөдө иш издөө же жашоо укугун алуу үчүн жардам көрсөтөм деп убада берип, акчасын алып, андан ары байланышка чыкпай калышат.
5. Жарандык кызматтарды көрсөткөндө жасалма төлөмдөр талап кылуу
Айрым кызмат көрсөтүү борборлорунда мыйзамсыз жол менен кошумча төлөмдөрдү талап кылгандар пайда болгон учурлар бар. Бул жарандардын укуктарын бузууга алып келет.
Жарандар алдамчылык схемаларынан коргонуу үчүн өзгөчө этияттыкты сактап, жеке маалыматтарын жана финансылык маалыматтарын коопсуздукта кармоого чакырылат.
