Бириккен Улуттар Уюмунун Соода жана өнүктүрүү конференциясынын (ЮНКТАД) эксперттери мунай кризисинин натыйжасында дүйнөлүк отун бааларынын өсүшү өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө өзгөчө катуу тийип жатканын белгилешет. Бул импорт боюнча көйгөйлөрдү күчөтүп, ал аймактардагы калктын сатып алуу жөндөмдүүлүгүн төмөндөтөт.
Мунай кризиси өлкөлөрдүн экономикасына кандай таасир этет
Кымбаттоонун себеби Жакынкы Чыгыштагы жаңжалга байланыштуу энергия ресурстарын жеткирүүдөгү үзгүлтүктөр болду. Мунайдын дүйнөлүк котировкалары олуттуу термелүүлөрдү көрсөттү: эталондук Brent маркасынын баасы баррел үчүн $120дөн жогору көтөрүлүп, анан июнда болжол менен $70ке төмөндөп, андан кийин кайрадан $100 белгисинен ашты.
Мунай бааларынын термелүүлөрү
ЮНКТАДдын маалыматтары боюнча, сентябрда да 2026-жылдын аягына чейинки мунай жеткирүүгө фьючерстик келишимдер баррел үчүн $100дөн жогору соодаланып жаткан — бул жаңжал башталганга чейинки баадан $30дан ашык кымбат. Бул бизнес жана үй чарбалары үчүн отун жана транспорт чыгымдары жогорку деңгээлде кала берерин билдирет.
Отундун акыркы баасына таасир этүүчү факторлор
Отундун акыркы баасына мунайдын дүйнөлүк котировкалары гана эмес, мамлекеттик субсидиялар, ички салыктар, бааны жөнгө салуу механизмдери жана валюта курстары сыяктуу бир катар ички факторлор да таасир этет. Энергия ресурстарын импорттоого катуу көз каранды өлкөлөр өзгөчө аялуу болуп саналат.
- Отун сатып алууга кеткен чыгымдардын өсүшү мамлекеттердин башка керектүү товарларды импорттоо мүмкүнчүлүктөрүн кыскартат
- Азык-түлүк, дары-дармек жана жабдууларды импорттоодо кыйынчылыктар жаралат
Натыйжада, өкмөттөргө отундан тышкары товарлардын импортун камсыз кылуу кыйындайт.
