News.KG
Тарых

«Президент» бөлүмү

Аскар Акаев

Аскар Акаев (1990–2005): мөөнөттөр жана шайлоолор, мамлекеттик статистиканын сандарындагы мөөнөттүн жыйынтыктары, хроника, өкмөт башчылары.

2026-ж., 6-октябрь карата маалыматтар

Аскар Акаев, портрет
Сүрөт: A.Savin, FAL (Free Art License)

Аскар Акай уулу Акаев

1990–2005

Иш жүзүндө бийликте болгон акыркы күн: 24.03.2005; юридикалык жактан: 11.04.2005

Туулган: 1944-ж., 10-ноябрь, Кызыл-Байрак (Воронцовка) айылы, Кемин району, Кыргыз ССРи

Бийликке кантип келген

1990-жылдын 27-октябрында Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңеши тарабынан жаңы түзүлгөн президенттик кызматка компромисстик талапкер катары шайланган (экинчи турда 179 добуш, Н. Исановдо — 62). Көз карандысыздык жарыялангандан кийин 1991-жылдын 12-октябрындагы бүткүл элдик шайлоодо мандатын бекемдеген (жалгыз талапкер болгон).

Кызматтан кантип кеткен · Революциядан кийин кызматтан кеткен

2005-жылдагы талаштуу парламенттик шайлоодон кийинки массалык нааразылык акцияларынын жүрүшүндө бийликтен четтетилген («Жоогазын революциясы»): 2005-жылдын 24-мартында нааразы болгондор өкмөт үйүн ээлеп, Акаев өлкөдөн чыгып кеткен (Казакстан аркылуу Орусияга). 4-апрелде КРдин Москвадагы элчилигинде кызматтан кетүү жөнүндө арызга кол койгон, 11-апрелде парламент аны кабыл алган.

Салыштыруу: Садыр ЖапаровВики-профили

Ыйгарым укуктардын мөөнөттөрү

  1. Кыргыз ССРинин Президенти (Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңеши тарабынан шайланган)

    27.10.1990 – 31.08.1991

  2. Кыргыз Республикасынын Президенти

    31.08.1991 – 11.04.2005

    Иш жүзүндө өлкөдөн 24.03.2005-жылы чыгып кеткен; кызматтан кетүү жөнүндө арызга 04.04.2005-жылы Москвада кол койгон; Жогорку Кеңеш отставканы 11.04.2005-жылы кабыл алган.

Иш жүзүндө бийликте — бөлүмдүн эрежеси боюнча

  • 27.10.1990 – 24.03.2005

Юридикалык даталар — актылар жана БШКнын маалыматтары боюнча. Иш жүзүндөгүлөрү — бөлүмдүн эрежеси боюнча: кош бийлик учурунда (2005, 2010) мурунку президенттин бийлиги мураскердин ыйгарым укуктары башталаардан бир күн мурун аяктайт.

Мөөнөт сандар менен

Мөөнөттүн толук жылдарынын жыйынтыктары: объекттерди пайдаланууга берүү — суммасы жана жылына орто эсеп менен, ченемдер — орточо, ИДПнын өсүшү — татаал темп, карыз жана эмгек акы — мөөнөттүн башына жана аягына карата.

Салыштыруу: Садыр Жапаров
Мөөнөттүн бардык көрсөткүчтөрү башка мөөнөттөр менен катар

Шайлоолор жана референдумдар

БШКнын расмий жыйынтыктары: жеңүүчүнүн үлүшү — добуш берүүгө катышкандардын санынан (бардык шайлоодо бир база). Англис тилиндеги Википедия үлүштү жарактуу бюллетендерден эсептейт, ошондуктан анын сандары 0,4–1,9 п.п. жогору; мындай айырмачылыктар сандын жанында белгиленген.

президенттик шайлоо (альтернативасыз)

  • Жеңүүчүнүн үлүшү, катышкандардын %ы (БШК)95,33%
  • Жеңүүчүнүн үлүшү, катышкандардын %ы (БШК): БШК: 95,33% (орусча Википедияда да ушундай); англисче Википедия — 95,39% жана 13.10.1991 деген дата.

Булактар: 24.kg: 79,14 процента — не предел. Сколько набирали голосов президенты Кыргызстана (11.01.2021, по данным ЦИК)

президенттик шайлоо

  • Жеңүүчүнүн үлүшү, катышкандардын %ы (БШК)71,59%
  • Катышуу86,19%
  • Жеңүүчүнүн үлүшү, катышкандардын %ы (БШК): БШКнын расмий жыйынтыгы (24.kg боюнча). Англисче Википедия 72,45% дейт — «баарына каршы» добуштарсыз жарактуу добуштардын үлүшү.
  • Катышуу: Катышуу англисче Википедия боюнча (Nohlen et al.); БШКнын протоколу менен салыштырылган эмес.

Булактар: 24.kg: 79,14 процента — не предел. Сколько набирали голосов президенты Кыргызстана (11.01.2021, по данным ЦИК); Wikipedia (en): 1995 Kyrgyz presidential election

президенттик шайлоо

  • Жеңүүчүнүн үлүшү, катышкандардын %ы (БШК)74,47%
  • Катышуу78,4%
  • Жеңүүчүнүн үлүшү, катышкандардын %ы (БШК): БШКнын расмий жыйынтыгы (24.kg боюнча). Англисче Википедия 76,36% дейт (жарактуу добуштардын үлүшү). Эл аралык байкоочулар эл аралык стандарттарга шайкеш эмес экенин белгилешкен.
  • Катышуу: Катышуу англисче Википедия боюнча (Nohlen et al.); БШКнын протоколу менен салыштырылган эмес.

Булактар: 24.kg: 79,14 процента — не предел. Сколько набирали голосов президенты Кыргызстана (11.01.2021, по данным ЦИК); Wikipedia (en): 2000 Kyrgyz presidential election

Өмүр баяны

Хроника

Ачык булактардан 17 окуя. Статистика жана расмий билдирүүлөр белгилер менен көрсөтүлгөн.

1990

  1. Шайлоо

    Кыргыз ССРинин президенти болуп шайланды

    Республиканын Жогорку Кеңеши кезексиз сессияда Аскар Акаевди Кыргыз ССРинин биринчи президенти кылып шайлады.

    Булак: Википедия (рус.): Акаев, Аскар Акаевич

1991

  1. ШайлооСтатистика

    Президенттин бүткүл элдик шайлоосу

    Жалгыз талапкер Акаев добуштардын 95,33% алды.

    Булак: Википедия (рус.): Президентские выборы в Кыргызстане (1991)

1995

  1. ШайлооЖМК маалыматы боюнча

    Экинчи мөөнөткө кайра шайлануу

    Акаев кайрадан президент болуп шайланды: БШКнын расмий маалыматы боюнча добуштардын 71,59%.

    Булак: 24.kg: 79,14 процента — не предел. Сколько набирали голосов президенты Кыргызстана (11.01.2021, по данным ЦИК)

2000

  1. ШайлооЖМК маалыматы боюнча

    Үчүнчү мөөнөткө кайра шайлануу

    Акаев кайра шайланды: БШКнын расмий маалыматы боюнча добуштардын 74,47%; шайлоону эл аралык байкоочулар сынга алышкан.

    Булак: 24.kg: 79,14 процента — не предел. Сколько набирали голосов президенты Кыргызстана (11.01.2021, по данным ЦИК)

Өкмөт башчылары

Мөөнөт ичиндеги премьер-министрлер жана Министрлер кабинетинин төрагалары.

  1. Насирдин Исанов

    21.01.1991 – 29.11.1991

    Премьер-министр

    Кыргыз ССРи учурунда эле дайындалган; кызматта туруп каза болгон.

  2. Андрей Иорданм.а.

    29.11.1991 – 10.02.1992

    Премьер-министр

  3. Турсунбек Чыңгышев

    10.02.1992 – 13.12.1993

    Премьер-министр

    Орусча Википедия: 1992-жылдын февралынан 1993-жылдын майына чейин өкмөттү расмий түрдө Акаевдин өзү жетектеген, премьер өкмөт төрагасынын орун басары болгон.

  4. Алманбет Матубраимовм.а.

    13.12.1993 – 14.12.1993

    Премьер-министр

  5. Апас Жумагулов

    14.12.1993 – 14.03.1998

    Премьер-министр

  6. Кубанычбек Жумалиев

    14.03.1998 – 23.12.1998

    Премьер-министр

  7. Борис Силаевм.а.

    23.12.1998 – 25.12.1998

    Премьер-министр

  8. Жумабек Ибраимов

    25.12.1998 – 04.04.1999

    Премьер-министр

    Кызматта туруп каза болгон.

  9. Борис Силаевм.а.

    04.04.1999 – 12.04.1999

    Премьер-министр

  10. Амангелди Муралиев

    12.04.1999 – 21.12.2000

    Премьер-министр

  11. Курманбек Бакиев

    21.12.2000 – 22.05.2002

    Премьер-министр

  12. Николай Танаев

    22.05.2002 – 25.03.2005

    Премьер-министр

Булактар: Wikipedia (en): Chairman of the Cabinet of Ministers of Kyrgyzstan (список глав правительства)

Президенттиктен кийин

  1. Саясат

    Кыргызстанга кайтып келүү

    16 жылда биринчи жолу «Кумтор» иши боюнча көрсөтмө берүү үчүн Бишкекке келген; 2021-жылдын декабрында кылмыш куугунтугу токтотулган.

    Булак: Wikipedia (en): Askar Akayev

Жаңылыктар: Аскар Акаев

Аскар Акаев эскерилген материалдар азырынча жок