1990-жылдан бери Кыргызстандын президенттери

Алты президент жана мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу: мөөнөттөр, бийликке кантип келип, кызматтан кантип кеткени, ар бир мөөнөттүн негизги сандары.

1990-жылдан бери 6 президент: бийликте эң узак Аскар Акаев болгон — 14,4 жыл, эң аз — Роза Отунбаева, 1,7 жыл (бөлүмдүн эрежеси боюнча иш жүзүндөгү мөөнөттөр).

2026-ж., 6-октябрь карата маалыматтар

Президенттердин мөөнөттөрү, 1990–2027

Түс — президент, штрих — милдетин аткаруучулар. Тилкенин астындагы ичке сызыктар — юридикалык мөөнөттөр: аларда 2005 жана 2010-жылдардагы кош бийлик көрүнөт.

Жылдар президенттерге кантип таандык кылынат

Жыл ичинде иш жүзүндөгү бийликтин күндөрүнүн жарымынан көбү кимге туура келсе, жыл ошол президентке эсептелет; 1990-жыл эч кимге таандык кылынбайт. Толук эмес учурдагы жыл жыйынтыктарга кирбейт.

Карыз мөөнөттүн алдындагы жылдын 31-декабрына жана мөөнөттүн аягына карата салыштырылат, учурдагы президентте — маалыматы бар акыркы датага карата.

Пайдаланууга берүү мурунку 1–3 жылдагы чечимдерди жана каржылоону чагылдырат.

Сүрөт: Ermek Sydykov (president.kg; разрешение VRT Ticket:2023112810010481), CC BY-SA 4.0
Садыр Жапаров
2021 жылдан бери
Бийликке кантип келген
Жаза өтөп жаткан (2017-жылдагы өкүм — 2013-жылы Ысык-Көл облусунун акимин барымтага алууга аракет кылган иш боюнча 11,5 жыл). 2020-жылдын 6-октябрында парламенттик шайлоодон кийинки нааразылык акциялары учурунда тарапкерлери тарабынан бошотулган; премьер-министр болуп дайындалган (14.10.2020), Жээнбеков кызматтан кеткенден кийин президенттин милдетин аткаруучу болгон (16.10.2020). 2020-жылдын 14-ноябрында шайлоого катышуу үчүн ыйгарым укуктарын токтотуп, 2021-жылдын 10-январында президент болуп шайланган (79,2%).
Кызматтан кантип кеткен
Кызматта
ИДПнын реалдуу өсүшү · 2021–2025
9,2%
жылына орто эсеп менен (татаал темп)
алдын ала маалыматтар бар
2026, янв–авг: 11,0% — жыйынтыкка кирбейт
Окуучу орундарын пайдаланууга берүү · 2021–2025
16,6 миң орун
жылына орто эсеп менен; бардыгы 82,8 миң орун
алдын ала маалыматтар бар
Мамлекеттик карыз, ИДПнын %ы · 2025-жылдын аягына карата
ИДПнын 39,5%
2020-жылдын аягына карата ИДПнын 63,6% болгон
алдын ала маалыматтар бар
news.kg кайра эсептеген
30.06.2026 карата: ИДПнын 37,5% — жыйынтыкка кирбейт
Профиль: мөөнөттөр, шайлоолор, хроника
Сүрөт: Press Service of the President of Russia (kremlin.ru), CC BY 4.0
Сооронбай Жээнбеков
2017–2020
Бийликке кантип келген
Кызматтан кетип жаткан президент Атамбаев колдогон КСДПнын талапкери; 2017-жылдын 15-октябрындагы шайлоонун биринчи турунда жеңип, 2017-жылдын 24-ноябрында кызматка киришкен.
Кызматтан кантип кеткен
Нааразылык акцияларынан кийин кызматтан кеткен. 2020-жылдын 4-октябрындагы парламенттик шайлоодон кийин массалык нааразылык акциялары башталган; 6-октябрда БШК шайлоонун жыйынтыгын жокко чыгарган. 2020-жылдын 15-октябрында Жээнбеков кызматтан кете турганын жарыялап, 16-октябрда парламент аны кабыл алган; спикер милдетти аткаруудан баш тартып, ыйгарым укуктар премьер-министр С. Жапаровго өткөн.
ИДПнын реалдуу өсүшү · 2018–2020
0,3%
жылына орто эсеп менен (татаал темп)
Окуучу орундарын пайдаланууга берүү · 2018–2020
9,2 миң орун
жылына орто эсеп менен; бардыгы 27,7 миң орун
Мамлекеттик карыз, ИДПнын %ы · 2020-жылдын аягына карата
ИДПнын 63,6%
2017-жылдын аягына карата ИДПнын 58,8% болгон
news.kg кайра эсептеген
Профиль: мөөнөттөр, шайлоолор, хроника
Сүрөт: Vyacheslav Oseledko / European Commission (audiovisual.ec.europa.eu), CC BY 4.0
Алмазбек Атамбаев
2011–2017
Бийликке кантип келген
2011-жылдын 30-октябрындагы президенттик шайлоонун биринчи турунда КСДПнын талапкери катары жеңген (шайлоо учурунда — премьер-министр); 2011-жылдын 1-декабрында кызматка киришкен.
Кызматтан кантип кеткен
Мөөнөтү аяктаган. Алты жылдык мөөнөтүн толук иштеген (2010-жылдагы Конституция кайра шайланууга жол берген эмес) жана 2017-жылдын 24-ноябрында ыйгарым укуктарын шайланган президент С. Жээнбековго өткөрүп берген — революциясыз же мурунку башчынын өлүмүсүз, шайлоонун жыйынтыгы боюнча мамлекет башчысынын биринчи алмашуусу.
ИДПнын реалдуу өсүшү · 2012–2017
4,6%
жылына орто эсеп менен (татаал темп)
Окуучу орундарын пайдаланууга берүү · 2012–2017
12,7 миң орун
жылына орто эсеп менен; бардыгы 75,9 миң орун
Мамлекеттик карыз, ИДПнын %ы · 2017-жылдын аягына карата
ИДПнын 58,8%
2011-жылдын аягына карата ИДПнын 50,1% болгон
news.kg кайра эсептеген
Профиль: мөөнөттөр, шайлоолор, хроника
Сүрөт: World Economic Forum / Benedikt Loebell, CC BY-SA 2.0
Роза Отунбаева
2010–2011
Бийликке кантип келген
2010-жылдын 7-апрелинде К. Бакиев кулатылгандан кийин оппозициянын лидерлери аны Убактылуу өкмөттүн башчысы кылып шайлашкан. 2010-жылдын 19-майындагы декрет менен өткөөл мезгилдин президенти болуп жарыяланган; ыйгарым укуктары 2010-жылдын 27-июнундагы конституциялык референдум менен ырасталган.
Кызматтан кантип кеткен
Мөөнөтү аяктаган. 2011-жылдагы шайлоого талапкерлигин коюуга укугу болгон эмес; 2011-жылдын 1-декабрында ыйгарым укуктарын шайланган президент Алмазбек Атамбаевге өткөрүп берген — өлкөнүн тарыхындагы шайлоонун жыйынтыгы боюнча бийликтин биринчи тынч өткөрүлүшү.
ИДПнын реалдуу өсүшү · 2010–2011
2,7%
жылына орто эсеп менен (татаал темп)
Окуучу орундарын пайдаланууга берүү · 2010–2011
10,0 миң орун
жылына орто эсеп менен; бардыгы 20,0 миң орун
Мамлекеттик карыз, ИДПнын %ы · 2011-жылдын аягына карата
ИДПнын 50,1%
2009-жылдын аягына карата ИДПнын 58,5% болгон
news.kg кайра эсептеген
Профиль: мөөнөттөр, шайлоолор, хроника
Сүрөт: Steele C. G. Britton, U.S. Air Force, Public domain (работа ВВС США)
Курманбек Бакиев
2005–2010
Иш жүзүндө бийликте болгон акыркы күн: 06.04.2010; юридикалык жактан: 15.04.2010
Бийликке кантип келген
«Жоогазын революциясындагы» оппозициянын лидерлеринин бири. 2005-жылдын 25-мартында премьер-министрдин жана президенттин милдетин аткаруучу болуп дайындалган, 2005-жылдын 10-июлунда мөөнөтүнөн мурда өткөн президенттик шайлоодо жеңген (Ф. Кулов премьерлик кызматтын ордуна анын пайдасына талапкерлигин алып салган).
Кызматтан кантип кеткен
Революциядан кийин кызматтан кеткен. 2010-жылдын 7-апрелинде Бишкекте адамдардын өлүмү менен коштолгон нааразылык акцияларынын натыйжасында бийликтен четтетилген. Жалал-Абадга кеткен, 15-апрелде кызматтан кетүү жөнүндө арызга кол коюп, өлкөдөн чыгып кеткен (Казакстан, андан кийин Беларусь); кийинчерээк отставканы тааныудан баш тарткан. Беларусияда жашайт, Кыргызстанда сырттан соттолгон.
ИДПнын реалдуу өсүшү · 2005–2009
4,5%
жылына орто эсеп менен (татаал темп)
Окуучу орундарын пайдаланууга берүү · 2005–2009
8,3 миң орун
жылына орто эсеп менен; бардыгы 41,4 миң орун
Мамлекеттик карыз, ИДПнын %ы · 2009-жылдын аягына карата
ИДПнын 58,5%
2004-жылдын аягына карата ИДПнын 93,9% болгон
news.kg кайра эсептеген
Профиль: мөөнөттөр, шайлоолор, хроника
Сүрөт: A.Savin, FAL (Free Art License)
Аскар Акаев
1990–2005
Иш жүзүндө бийликте болгон акыркы күн: 24.03.2005; юридикалык жактан: 11.04.2005
Бийликке кантип келген
1990-жылдын 27-октябрында Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңеши тарабынан жаңы түзүлгөн президенттик кызматка компромисстик талапкер катары шайланган (экинчи турда 179 добуш, Н. Исановдо — 62). Көз карандысыздык жарыялангандан кийин 1991-жылдын 12-октябрындагы бүткүл элдик шайлоодо мандатын бекемдеген (жалгыз талапкер болгон).
Кызматтан кантип кеткен
Революциядан кийин кызматтан кеткен. 2005-жылдагы талаштуу парламенттик шайлоодон кийинки массалык нааразылык акцияларынын жүрүшүндө бийликтен четтетилген («Жоогазын революциясы»): 2005-жылдын 24-мартында нааразы болгондор өкмөт үйүн ээлеп, Акаев өлкөдөн чыгып кеткен (Казакстан аркылуу Орусияга). 4-апрелде КРдин Москвадагы элчилигинде кызматтан кетүү жөнүндө арызга кол койгон, 11-апрелде парламент аны кабыл алган.
ИДПнын реалдуу өсүшү · 1991–2004
−1,6%
жылына орто эсеп менен (татаал темп)
Окуучу орундарын пайдаланууга берүү · 1991–2004
8,1 миң орун
жылына орто эсеп менен; бардыгы 113 миң орун
Мамлекеттик карыз, ИДПнын %ы · 2004-жылдын аягына карата
ИДПнын 93,9%
мөөнөттүн башына карата маалымат жок
news.kg кайра эсептеген
Профиль: мөөнөттөр, шайлоолор, хроника

Мамлекет башчысынын милдетин аткаруучулар

Талант Мамытов

Президенттин милдетин аткаруучу (Жогорку Кеңештин төрагасы катары)

14.11.2020–28.01.2021

Өткөөл мезгилде милдетти аткарган. Бөлүмдүн эрежеси боюнча статистиканын жылдары ага эсептелбейт.

Вики-профили

Бардык мөөнөттөрдүн хроникасы

Датасеттин маалыматы боюнча президенттиктин окуялары: категория жана президент боюнча чыпка. Чыпкасыз — ар бир мөөнөттүн акыркы окуялары.

Садыр Жапаров

2026-ж., 10-февральСаясат
УКМК төрагасы Камчыбек Ташиев кызматтан бошотулду
Президенттин жарлыгы менен 2020-жылдын октябрынан бери УКМКны жетектеген Ташиев кызматтан бошотулган; ошол эле күнү Чек ара кызматы УКМКнын курамынан чыгарылып, өз алдынча Мамлекеттик чек ара кызматы болуп кайра түзүлгөн.
Чек ара кызматынын чыгарылышы — economist.kg/vlast/2026/02/10/sadyr-zhaparov-vyviel-poghranichnuiu-sluzhbu-iz-sostava-gknb/.
Булак: economist.kg: Почему Камчыбек Ташиев освобождён от должности, рассказал Садыр Жапаров
2024-ж., 16-декабрьСаясат
Министрлер кабинетинин төрагасынын алмашуусу
Акылбек Жапаров кызматтан бошотулган; 18-декабрда парламент Министрлер кабинетинин төрагасы болуп Адылбек Касымалиевди бекиткен (ошол эле учурда Президенттин Администрациясынын жетекчиси).
Булак: 24.kg: Адылбек Касымалиев временно возглавит кабмин и Администрацию президента
2023-ж., 22-декабрьСаясат
Мамлекеттик желек өзгөртүлдү
Жаңы желек жөнүндө мыйзамга кол коюлган: күндүн толкундуу нурлары түз нурлар менен алмаштырылган; 2023-жылдын 26-декабрында күчүнө кирген.
Булак: kaktus.media: Садыр Жапаров подписал закон об изменении флага
2023-ж., 19-февральСаясат
Мурдагы президенттер менен жолугушуу
Жапаров мурдагы бардык беш президентти — Акаевди, Бакиевди, Отунбаеваны, Атамбаевди жана Жээнбековду — бир дасторконго чогулткан; жолугушуу «бейтарап аймакта» өткөн, жайы расмий түрдө айтылган эмес.
Булак: Tengrinews: Садыр Жапаров собрал за одним столом бывших президентов
2021-ж., 28-январьСаясат
Инаугурация
Жапаров президенттик кызматка киришти.
Булак: Интерфакс: хроника протестов в Бишкеке
2020-ж., 14-ноябрьСаясат
Шайлоого катышуу үчүн ыйгарым укуктарын токтотту
Жапаров президенттин милдетин аткаруучунун жана премьер-министрдин ыйгарым укуктарын токтоткон; президенттин милдетин аткаруучу спикер Т. Мамытов, премьердин милдетин аткаруучу — А. Новиков болгон.
Булак: Интерфакс: Жапаров сложил полномочия и.о. главы Киргизии
2020-ж., 16-октябрьСаясат
Президенттин милдетин аткаруучу
Парламент Жээнбековдун отставкасын кабыл алган; спикер К. Исаев мамлекет башчысынын милдетин аткаруудан баш тартып, ал милдеттер премьер-министр Жапаровго өткөн.
Булак: economist.kg: Жээнбеков ушёл в отставку, Исаев отказался исполнять его обязанности
2020-ж., 14-октябрьСаясат
Премьер-министр болуп дайындалды
Парламенттеги кайталанган добуш берүүдөн кийин президент Жээнбеков Жапаровду премьер-министр кылып бекиткен.
Булак: Интерфакс: хроника протестов в Бишкеке
2020-ж., 6-октябрьСаясат
Тарапкерлери тарабынан бошотулуп, премьерликке көрсөтүлдү
4-октябрдагы шайлоодон кийинки нааразылык акцияларынын жүрүшүндө Жапаров камактан бошотулган; 6-октябрга караган түнү депутаттардын бир бөлүгү аны премьер-министр кылып дайындоого добуш берген (жол-жобосу талашка түшкөн).
Булак: Интерфакс: хроника протестов в Бишкеке

Мөөнөттүн толук хроникасы (44)

Сооронбай Жээнбеков

2020-ж., 15-октябрьСаясат
Кызматтан кетүү
Жээнбеков кызматтан кете турганын жарыялаган; 16-октябрда парламент отставканы кабыл алган.
Булак: economist.kg: Жээнбеков ушёл в отставку (16.10.2020)
2020-ж., 17-июньСаясат
Кубатбек Боронов — премьер-министр
М. Абылгазиев кызматтан кеткенден кийин (15.06.2020) өкмөттү К. Боронов жетектеген.
Булак: Wikipedia (en): Chairman of the Cabinet of Ministers of Kyrgyzstan (список глав правительства)
7–8-август 2019-ж.Саясат
Кой-Таштагы окуялар
2019-жылдын 7–8-августунда мурдагы президент Атамбаевди кармоо аракети; Жээнбеков Коопсуздук кеңешин чакырып, Атамбаевди Конституцияны бузду деп айыптаган.
Булак: Wikipedia (en): Sooronbay Jeenbekov
2018-ж., 19-апрельСаясат
Сапар Исаковдун өкмөтүнүн отставкасы
Парламент өкмөткө ишенбөөчүлүк билдирген; президент отставка жөнүндө жарлыкка кол коюп, 20-апрелде өкмөттү М. Абылгазиев жетектеген.
Булак: kaktus.media: Как парламент выразил недоверие правительству
2017-ж., 24-ноябрьСаясат
Инаугурация
Салтанат «Ала-Арча» резиденциясында өткөн; биринчи жарлыгы менен Атамбаевге Кыргыз Республикасынын Баатыры наамын ыйгарган.
Булак: Wikipedia (en): Sooronbay Jeenbekov

Мөөнөттүн толук хроникасы (11)

Алмазбек Атамбаев

2017-ж., 24-ноябрьСаясат
Бийликти өткөрүп берүү
Атамбаев ыйгарым укуктарын шайланган президент Жээнбековго өткөрүп берген.
Булак: Wikipedia (en): 2017 Kyrgyz presidential election
2011-ж., 1-декабрьСаясат
Инаугурация
Салтанат Бишкектеги Улуттук филармонияда өттү.
Булак: Wikipedia (en): Almazbek Atambayev

Мөөнөттүн толук хроникасы (9)

Роза Отунбаева

2011-ж., 1-декабрьСаясат
Бийликтин тынч жол менен өткөрүлүп берилиши
Отунбаева ыйгарым укуктарын шайланган президент Атамбаевге өткөрүп берген.
Булак: Википедия (рус.): Отунбаева, Роза Исаковна
2010-ж., 17-декабрьСаясат
Алмазбек Атамбаев — премьер-министр
А. Атамбаев жетектеген коалициялык өкмөт түзүлгөн.
Булак: Wikipedia (en): Chairman of the Cabinet of Ministers of Kyrgyzstan (список глав правительства)
2010-ж., 3-июльСаясат
Президенттик ант берди
Отунбаева өткөөл мезгилдин президенти катары ант берген.
Булак: Wikipedia (en): Roza Otunbayeva
2010-ж., 19-майСаясат
Өткөөл мезгилдин президенти
Убактылуу өкмөттүн декрети менен Отунбаева 31.12.2011-жылга чейинки мөөнөткө өткөөл мезгилдин президенти болуп жарыяланган.
Булак: Википедия (рус.): Отунбаева, Роза Исаковна
2010-ж., 7-апрельСаясат
Убактылуу өкмөттүн башчысы
Апрель окуяларынан кийин оппозициянын лидерлери Отунбаеваны Убактылуу өкмөттүн башчысы кылып шайлашкан.
Булак: Wikipedia (en): Roza Otunbayeva

Мөөнөттүн толук хроникасы (9)

Курманбек Бакиев

2010-ж., 15-апрельСаясат
Өлкөдөн чыгып кетүү жана кызматтан кетүү
Бакиев кызматтан кетүү жөнүндө арызга кол коюп, Кыргызстандан чыгып кеткен; 19–20-апрелде Минскиге келип, 21-апрелде отставканы тааныбай турганын билдирген.
Булак: Wikipedia (en): Kurmanbek Bakiyev
2010-ж., 7-апрельСаясат
2010-жылдагы Апрель окуялары
Нааразы болгондор Бишкектеги өкмөт үйүн басып алышкан; Ак үйдүн жанында 86 адам каза болуп, жүздөгөн адам жаракат алган. Р. Отунбаева жетектеген Убактылуу өкмөт түзүлгөн.
Башка булактарда 87 адам каза болгону айтылат.
Булак: 24.kg: Апрельская революция — в Бишкеке почтили память (07.04.2025)
2009-ж., 21-октябрьСаясат
Данияр Үсөнов — премьер-министр
Өкмөттү Д. Үсөнов жетектеген; 2009-жылдын күзүндө президенттин уулу Максим Бакиев жетектеген Өнүктүрүү, инвестициялар жана инновациялар боюнча борбордук агенттик түзүлүп, электр жана жылуулук энергиясына тарифтер жогорулатылган.
21.10.2009-жылы дайындалганы en.wikipedia.org/wiki/Daniar_Usenov макаласы менен ырасталган (кызматка киришкен күнү — 2009-жылдын 21-октябры).
Булак: Википедия (рус.): Бакиев, Курманбек Салиевич
11–19-апрель 2007-ж.Саясат
Оппозициянын президенттин кызматтан кетишин талап кылган нааразылык акциялары
Бишкектеги массалык акция 2007-жылдын 11-апрелинде башталып, 19-апрелдеги кагылышуулардан кийин аяктаган.
Булак: Wikipedia (en): Kurmanbek Bakiyev
2005-ж., 1-сентябрьСаясат
Феликс Кулов — премьер-министр
Кулов премьер-министр болуп бекитилген (милдетин аткаруучу — 15.08.2005-жылдан тартып); 2007-жылдын январында кызматтан бошотулган.
Булак: Wikipedia (en): Chairman of the Cabinet of Ministers of Kyrgyzstan (список глав правительства)
2005-ж., 14-августСаясат
Инаугурация
Салтанат Ала-Тоо аянтында өттү; коноктордун арасында — Казакстандын президенти Н. Назарбаев.
Булак: Газета.ру: инаугурация Бакиева
2005-ж., 25-мартСаясат
Президенттин жана премьер-министрдин милдетин аткаруучу
Акаев качып кеткенден кийин парламент Бакиевди президенттин милдетин аткаруучу кылып дайындады.
Булак: Wikipedia (en): Kurmanbek Bakiyev

Мөөнөттүн толук хроникасы (14)

Аскар Акаев

2005-ж., 11-апрельСаясат
Кызматтан кетүү парламент тарабынан кабыл алынды
Акаев арызга 2005-жылдын 4-апрелинде Москвада кол койгон; 11-апрелде убактылуу парламент отставканы кабыл алган.
Булак: Wikipedia (en): Tulip Revolution
2005-ж., 24-мартСаясат
«Жоогазын революциясы»
Талаштуу парламенттик шайлоодон кийин (2005-жылдын 27-февралы жана 13-марты) нааразы болгондор Бишкектеги өкмөт үйүн ээлешкен; Акаев өлкөдөн чыгып кеткен.
Булак: Wikipedia (en): Tulip Revolution
1991-ж., 31-августСаясат
Көз карандысыздыктын жарыяланышы
Республиканын Жогорку Кеңеши Кыргызстан Республикасынын мамлекеттик көз карандысыздыгын жарыялады; Акаев ГКЧПны колдогон эмес.
Булак: Википедия (рус.): Акаев, Аскар Акаевич

Мөөнөттүн толук хроникасы (17)